بوم شناسی کشاورزی، جلد ۱۴، شماره ۱، صفحات ۱-۱۸

عنوان فارسی ارزیابی تنوع زیستی کشاورزی در بوم‌نظام‌های باغچه‌ای برخی مناطق استان خراسان رضوی
چکیده فارسی مقاله امروزه ویژگی‌هایی نظیر سطوح بالای تنوع زیستی کشاورزی،کارایی بالای چرخه مواد غذایی و همچنین کارکردهای متنوع بوم‌شناختی و اقتصادی- اجتماعی، باغچه‌ها را به الگویی مناسب برای دستیابی به مدلی پایدار در تولید محصولات کشاورزی تبدیل کرده است. با توجه به اینکه تاکنون مطالعات کمتری در رابطه با این ویژگی‌ها در باغچه‌های مناطق خشک و نیمه خشک انجام شده است، هدف از انجام این مطالعه، بررسی ساختار تنوع‌ زیستی‌کشاورزی با تأکید بر تنوع کارکردی و شناخت عوامل مؤثر بر آن‌ها در باغچه‌های استان خراسان رضوی (شهرستان‌های مشهد، قوچان و نیشابور) بود که داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز آن از طریق مطالعات میدانی و تکمیل پرسش‌نامه در سال 1391 استخراج گردید. نتایج نشان داد که شهرستان نیشابور با داشتن شاخص تنوع زیستی شانون 88/1 بالاترین سطح تنوع گونه‌ای را دارا بود، این در حالی است که بالاترین میزان تنوع کارکردی در باغچه‌های شهرستان قوچان مشاهده شد. همچنین نتایج نشان داد که بیش از 79 درصد از تغییرات شاخص تنوع شانون ناشی از تغییر شاخص غنای گونه‌ای می‌باشد، این در حالی است که نتایج حاصل از برازش مدل خطی چندگانه با استفاده از رگرسیون گام‌به‌گام نشان داد که تغییرات صفات مختلفی همچون شاخص غنای گونه‌ای، مساحت منزل و جمعیت خانوار، 84 درصد از تغییرات شاخص تنوع کارکردی شانون را موجب می‌شوند. باغچه‌های شهرستان‌های مشهد، قوچان و نیشابور به‌طور میانگین با 1/8 تن ترسیب کربن در هکتار نقش مهمی در تعدیل شرایط حاصل از افزایش غلظت گاز دی‌اکسیدکربن بر عهده داشتند و مشخص شد که با فاصله گرفتن از مسیرهای آسفالته میزان ترسیب کربن (کیلوگرم در مترمربع) توسط گونه‌های درختی در باغچه‌ها کاهش می‌یابد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله ترسیب کربن، توسعه پایدار، حفاظت، شاخص تنوع سیمپسون، شاخص تنوع شانون،

عنوان انگلیسی Assessing Agrobiodiversity in Home Garden Ecosystems of some Regions in Khorasan Razavi Province
چکیده انگلیسی مقاله Introduction  
Characteristics such as the high levels of agrobiodiversity, the efficiency of the nutrition, and also variety in ecological and socio-economic functions have altered home gardens into the appropriate model for achieving a sustainable agricultural system. So far, fewer studies in relation to these features have been done in home gardens of dry and semi-arid regions. Protection of diversity with a particular emphasis on agricultural biodiversity is fundamental to sustainable development in food production and hence food security. Expansion of industrial agriculture in the form of monoculture for the purpose of maximizing the yield with the aid of high-yielding varieties and intensive use of inputs has hampered the ecological functions of food production systems worldwide. This problem can be overcome by the application of a wide array of ecological agriculture practices, of which food production in home gardens is only one of them. This environmentally sound practice is an old system of land use almost in all parts of the world with a wide range of dimensions. A combination of different plants, from herbs to trees and in cases with poultry and other low-weight animals, provides a complex sustainable system of food production. This type of subsistence food production is based on local knowledge and normally is part of the residential area or, to the, low input. Food produced in this system is consumed locally, and women are the main element in both production and marketing. Exchanges of experience and knowledge, seed, and also tools, and labors are very common in neighboring communities. The purpose of the present study was to investigate the agrobiodiversity of home gardens in an arid environment of Khorasan Razavi Province.
Materials and Methods
Data collection for this study was based on the fieldwork with the distribution of questioners. For this purpose, 17 villages from 3 highly populated counties of Mashhad/ Quchan and Nyshabour were selected, and 164 questioners were distributed with a face-to-face procedure. After the collection and validation of data, only 136 questionnaires were selected, data were extracted, and finally, an analysis was carried out. Afterward, the Shannon biodiversity index, Simpson index, and species richness were calculated. The amount of carbon sequestered was also calculated by an equation referred to in the literature. For the calculation of biodiversity indices, the area under cultivation of each species was used. Based on the available previous studies, seven basic functions for home gardens were assigned.
Results and Discussion
Results showed the highest Shannon index of species diversity equal to 1.88 for the county of Neishabour; however, the highest functional diversity was found in Quchan. More the 79 percent of changes in the Shannon index are caused by changes in species richness. Stepwise regression analysis revealed that changes in species richness, home area, and household population were the factors that caused 84 percent of changes in functional diversity. Home gardens in these three counties sequester 8.1 tons of carbon dioxide per hectare, and this amount showed a decreasing trend where the distance from the vehicle roads was increased.
Conclusion
It was revealed that with taking distance from the main roads, the amount of carbon dioxide (kg per m2) decreased by tree species.
Acknowledgments
The authors acknowledge the financial support of this project (grant number 2/19719) by the Vice President for Research and Technology, Ferdowsi University of Mashhad, Iran.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله ترسیب کربن, توسعه پایدار, حفاظت, شاخص تنوع سیمپسون, شاخص تنوع شانون

نویسندگان مقاله مهدی نصیری محلاتی |
گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.

علیرضا کوچکی |
گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

آرش قلعه گلاب بهبهانی |
گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

جواد شباهنگ |
گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران


نشانی اینترنتی https://agry.um.ac.ir/article_37800_eba1538c617dd660568be4663b133ecb.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات