پژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز، جلد ۱۳، شماره ۲۵، صفحات ۰-۰

عنوان فارسی کاربست مفهوم تاب‌آوری در تحلیل امنیت منابع پایه حوزه آبخیز شازند، استان مرکزی
چکیده فارسی مقاله
تمرکز صرف بر مشکلات می‌تواند منجر به غفلت از نقاط قوت و ظرفیت‌های موجود در یک حوزه آبخیز شود. به‌عنوان یک رویکرد نوظهور، می‌توان از تفکر تاب‌آوری برای درک بهتر حوزه‌های آبخیز به‌عنوان سامانه‌های پیچیده و پویا بین مردم و طبیعت استفاده کرد و از طریق مدیریت کارآمد آبخیز، گذار به سمت یک آبخیز مقاوم‌تر را تسهیل کرد. از این‌رو پژوهش حاضر، با هدف مدل‌سازی مفهومی تاب‌آوری حوزه آبخیز با استفاده از ابعاد کلیدی بوم‌شناختی، اجتماعی، اقتصادی و زیرساختی برنامه‌ریزی شده است. برای این منظور ابتدا مفهوم‌سازی تاب‌آوری حوزه آبخیز با توجه به شرایط حاکم بر آن برای یک دوره زمانی هشت ساله منتهی به 1395 صورت گرفت. سپس اطلاعات و داده‌های معیارهای موثر در ابعاد مختلف تهیه و استخراج شد، به این ترتیب که برای بعد اکولوژیکی از شاخص سلامت آبخیز و برای ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیرساختی به ترتیب 13، 8 و 13 معیار در نظر گرفته شد که داده‌های مورنیاز این بخش از طریق توزیع پرسشنامه جمع‌آوری شد. در ادامه معیارهای مزبور استاندارد شده و وزن متناسب با اهمیت آن‌ها بر اساس روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی تعیین شد. سپس معیارهای ابعاد مختلف ابتدا به صورت جداگانه با استفاده از روش میانگین هندسی تلفیق شده و تاب‌آوری هر بعد به دست آمد و سپس تلفیق جهار بعد از طریق میانگین‌گیری هندسی انجام شده و تاب آوری کلی حوزه آبخیز شازند در مقیاس زیر آبخیز به دست آمد. در ادامه از طریق رگرسیون چند متغیره اقدام به بررسی سهم تأثیر هر بعد در مقدار تاب آوری آبخیز شازند شد و در نهایت نقشه تاب‌آوری آبخیز شازند پهنه‌بندی شد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله تحلیل مؤلفه‌های اصلی، رگرسیون چندمتغیره، ظرفیت‌سازی، مدیریت جامع حوزه

عنوان انگلیسی Application of Resilience Concept in the Analysis of Basic Resources Security for the Shazand Watershed, Markazi Province, Iran
چکیده انگلیسی مقاله Focusing only on problems can lead to neglecting the strengths and capacities of a watershed. As an emerging approach, resilient thinking can be used to better understand watersheds as complex and dynamic systems between people and nature, and facilitate the transition to a more resilient watershed through efficient watershed management. Therefore, the present study is planned with the aim of conceptual modeling of watershed resilience using key dimensions of ecological, social, economic and infrastructure. For this purpose, first the conceptualization of watershed resilience was done according to the prevailing conditions for the period 2016-2017. Then, the information and data of effective criteria in different dimensions were prepared and extracted, so that for the ecological dimension used from the watershed health index and for social, economic and infrastructural dimensions, 13, 8 and 13 criteria, respectively, were considered. Then, the mentioned criteria were standardized and their weight was determined according to their importance based on the principal component analysis method. Then, the criteria of different dimensions were first combined separately using the geometric mean method and the resilience of each dimension was obtained. Then, through multivariate regression, the effect of each dimension on the resilience of Sharand watershed was investigated and finally, the resilience map of Shazand watershed was obtained.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Capacity building, Comprehensive watershed management, Principal component analysis, Multivariate regression

نویسندگان مقاله پریسا فرضی | Parisa Farzi
Tarbiat Modares University
دانشگاه تربیت مدرس

سیّد‌حمیدرضا صادقی | Seyed Hamidreza Sadeghi
Tarbiat Modares University
دانشگاه تربیت مدرس

محمود جمعه‌پور | Mahmoud Jomehpour
Allameh Tabatabei University
دامشگاه علامه طباطبائی


نشانی اینترنتی http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1733-1&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده مدیریت حوزه های آبخیز
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات