تنش‌های محیطی در علوم زراعی، جلد ۱۴، شماره ۳، صفحات ۷۳۱-۷۴۵

عنوان فارسی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺎﺧﺺهای تحمل به خشکی در ارقام ذرت دانه‌ای در شرایط آب و هوای بهبهان
چکیده فارسی مقاله هدف از اجرای این تحقیق بررسی تأثیر تنش خشکی از طریق اعمال دورهای مختلف آبیاری سطحی و شناسایی رقم برتر بر اساس شاخص‌های تنش می‌باشد.به منظور بررسی عکس العمل ارقام جدید ذرت نسبت به تنش خشکی، آزمایشی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بهــبهان به‌صورت کرت‌های یک بار خــرد شده در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار طی دو سال (1394 - 1393) اجرا گردید. تنش خشکی شامل آبیاری بعد از 100 و 200 میلی‌متر تبخیر از تشت کلاس A در کرت‌های اصلی و سه رقم ذرت در کرت‌های فرعی مقایسه گردیدند. مقایسه میانگین کارایی مصرف آب در اثرات متقابل آبیاری و رقم نشان داد که تیمار 100 میلی‌متر تبخیر از تشت کلاس A و هیبرید PH3 با عملکرد 1.299 کیلوگرم دانه ذرت به‌ازای مصرف یک مترمکعب آب، در رده‌ی اول بود. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد بیش-ترین میزان همبستگی عملکرد دانه با کارایی مصرف آب و وزن هزار دانه به‌ترتیب به میزان‌های 0.8761 و 0.8478 محاسبه شد که بیانگر نقش مؤثر وزن هزار دانه در افزایش عملکرد ذرت بود. نتایج تجزیه واریانس رگرسیون نشان داد که وزن هزار دانه بیش-ترین اثر مستقیم را بر عملکرد دانه ذرت داشت. بیش‌ترین اعداد شاخص‌های SSI، STI، MP، TOL، GMP، HM و YI مربوط به هیبرید PH3 و کم‌ترین اعداد شاخص‌های فوق مربوط به هیبرید PH4 بود. هم‌چنین کم‌ترین میزان شاخص YSI متعلق به هیبرید PH3 بود. همبستگی مثبت و معنی‌دار اجزای عملکرد با صفت مهم وزن هزار دانه از یک سو و همبستگی بسیار معنی‌دار وزن هزار دانه با عملکرد از سوی دیگر بیانگر هم سو بودن روند افزایش اجزای عملکرد با افزایش عملکرد دانه است. هیبرید PH3 علی رغم اینکه دارای مقادیر STI و GMP بالایی بود اما شاخص‌ های SSI و TOL آن نیز بیشتر بود در نتیجه از حساسیت به تنش بالایی برخوردار بود.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله تبخیر، رقم، کارایی مصرف آب، وزن هزار دانه،

عنوان انگلیسی Determination of drought stress indices in corn (Case study: Behbahan)
چکیده انگلیسی مقاله Introduction
Drought stress is the most important factor limiting the growth and grain yield of maize (Zea mays L.). Drought stress is one of the most important abiotic stresses that can seriously reduce crop yields depending on the season and the time it occurs. In arid and semi-arid regions, the plant undergoes periods of dehydration during its growth and must be able to tolerate these periods to produce proper yield (Emam and Niknejad, 2004). Cooper et al. (2006) reported that the capacity and ability to produce different maize genotypes under drought stress varied according to their morphological and physiological characteristics. Corn at different stages of development requires different amounts of water. The effect of dehydration on maize plants is marked by certain symptoms. These symptoms are seen as decreasing plant height and root length, delay in plant growth, leaf area depletion, seed production and biomass (Cakir 2004). The results of correlations indicate a significant positive relationship between potential yield (without stress) with MP, GMP, STI, TOL and HARM indices. The most positive and significant correlation between indices was related to GMP and STI (0.99) (Alipour et al, 2014). Due to the importance of maize as one of the important cereals in Iran, using irrigation method can be adapted to water shortage during drought. The purpose of this study was to investigate the effect of drought stress through different irrigation intervals and identify superior cultivar based on stress indices.
 
Materials and Methods
In order to investigate the response of new maize cultivars to water stress, an experiment was conducted at Behbahan Agricultural Research Station with latitude 50°:14´ east and 30°:36´ north latitude as a split plot in a randomized complete block design with four replications. It was implemented in two years (2014 - 2015). Drought stress including irrigation after 100 and 200 mm evaporation from Class A pan in main plots and three maize cultivars (S.C. 704, PH3 and PH4) were compared in sub plots.
 
 
 
Results
Comparison of mean water use efficiency in irrigation and cultivar interactions showed that 100 mm evaporation from Class A pan and V2 cultivar with yield of 1.299 kg maize per 1 m3 of water was in the first rank and position. The 100 mm evaporation treatment of Class A pan and cultivar V2 was ranked second with production of 1.155 kg of maize grain per cubic meter of water. Pearson correlation coefficient results showed that the highest correlation of grain yield with water use efficiency and 1000-grain weight were calculated as 0.8761 and 0.8478, respectively, indicating the effective role of 1000-grain weight in increasing maize yield. The highest values of SSI, STI, MP, TOL, GMP, HM and YI were for V2 and the lowest for V3. The lowest YSI index belonged to V2. In other words, the accuracy of the stress and non-stress treatments in V2 indicates that the above indexes are classified as ascending and descending, respectively. Therefore, higher values of SSI, STI, MP, TOL, GMP, HM and YI in each cultivar showed that the cultivar is resistant to drought stress or deficit irrigation. Therefore, the drought tolerant cultivar identification criterion can be high values of SSI, STI, MP, TOL, GMP, HM and YI. Thus, the values of the above indices and their use in selection of drought tolerant cultivars indicate an increase in grain yield under stress and non-stress conditions and can be recommended together to identify suitable cultivars for each condition.
 
Conclusion
Comparison of mean interaction effects between irrigation and cultivar in terms of water use efficiency showed that water use reduction in stress treatment decreased water yield in this treatment compared to non-stress treatment. The effect of reducing water use was even to the extent that it failed to cover the continuous decrease in yield in return for water consumption, and the treatment of 100 mm evaporation from Class A pan despite still consuming more water than the 200 mm evaporation treatment from Class A pan. Due to the increase in performance, water consumption was the most efficient. Positive and significant correlations of yield components with important traits of 1000-grain weight on one hand and highly significant correlation of 1000-grain weight with yields on the other hand indicate that the trend of increasing yield components with grain yield increased. Drought stress tolerance index was higher than other cultivars for SSI, STI, MP, GMP, HM and YI indices.
Acknowledgements
We would like to thank the Khuzestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Research Center for their financial support and spiritual support for this research.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله تبخیر, رقم, کارایی مصرف آب, وزن هزار دانه

نویسندگان مقاله نادر سلامتی |
استادیار پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

امیرخسرو دانایی |
مربی پژوهش، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران


نشانی اینترنتی https://escs.birjand.ac.ir/article_1706_2403746dea42a51ecfc96dcb2be21999.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات