تنش‌های محیطی در علوم زراعی، جلد ۱۴، شماره ۳، صفحات ۶۷۵-۶۹۰

عنوان فارسی بررسی اثر کودهای بیولوژیک و شیمیایی نیتروژن و فسفر بر عملکرد و شاخص‌های کارایی عناصر غذایی در ذرت تحت تنش خشکی
چکیده فارسی مقاله کاهش کارایی استفاده از عناصر مهمی چون فسفر و نیتروژن موجب صرف هزینه بیشتر برای تولید ذرت و کاهش کارایی اقتصادی کودها و زیان بیشتر محیط‌ زیست به دلیل افزایش مصرف این کودها شده است. استفاده از کودهای زیستی تثبیت‌کننده نیتروژن ازجمله روش‌های عملیات زراعی مطلوب است که می‌تواند باعث برطرف کردن این نقص شود. این آزمایش به‌منظور بررسی تأثیر کودهای بیولوژیک و شیمیایی نیتروژن و فسفر بر عملکرد کمی و کیفی ذرت تحت تنش خشکی انجام شد. بدین منظور، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده با 4 تکرار در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی طی سال‌های 1394 و 1395 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی شهرستان مهران استان ایلام انجام شد. عامل اصلی شامل آبیاری در 3 سطح شامل عدم تنش، 75% و 50% ظرفیت زراعی بود. در کرت‌های فرعی نیز دو عامل بصورت فاکتوریل قرار گرفتند. عامل فرعی اول شامل کود نیتروژن به مقدار 100% نیاز کودی (نیتروژن خالص) از طریق اوره، شاهد و کود بیولوژِیک ازتوباکتر بود. عامل فرعی دیگر شامل کود فسفر به­مقدار 100% نیاز کودی (فسفر خالص) به شکل سوپر فسفات تریپل، شاهد و کود بیولوژِیک سودوموناس اعمال بود. اثر متقابل سه گانه تنش و نیتروژن و فسفر بر عملکرد دانه معنی‌دار بود. در تیمار آبیاری کامل همراه با تلقیح ازتوباکتر و سودوموناس بیشترین عملکرد به‌ مقدار 11932 کیلوگرم در هکتار بود. در کلیه سطوح تنش و مصرف سوپرفسفات تریپل ازتوباکتر موجب افزایش عملکرد نسبت به شاهد شد. اثر متقابل نیتروژن و فسفر و تنش خشکی بر بهره وری نیتروژن معنی‌دار بود. به‌طورکلی نتایج این بررسی نشان داد که سودموناس و ازتوباکتر چه در شرایط عدم تنش (100% ظرفیت زراعی) و چه در حالت اعمال تنش آبی شدید (50% ظرفیت زراعی) احتمالا از طریق افزایش جذب مواد غذایی موجب افزایش عملکرد کمی و کیفی گیاه ذرت شدند.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله ازتوباکتر، بهره‌وری عناصر غذایی، سودموناس فلورسنت، عملکرد، کارایی جذب و مصرف نیتروژن،

عنوان انگلیسی Effect of nitrogen and phosphorus fertilizers on yield and nutrient efficiency indices in maize under drought stress
چکیده انگلیسی مقاله Introduction
Reduced use efficiency of important elements such as phosphorus and nitrogen has led to higher costs for corn production, reduced economic efficiency of fertilizers and greater environmental impacts due to increased use of these fertilizers. The use of nitrogen-stabilizing biological fertilizers is a potential alternative that can minimize these negative effects.
 
Materials and methods
For this purpose, a split factorial layout with 4 replications based on randomized complete block design was conducted two consecutive years (2016 and 2017) at the Agricultural Research Station of Mehran in East of Ilam province. The studied factors included irrigation in 3 levels including non-stress, drought stress based on 75% and 50% field capacity. In sub-plots, two factors were factorial. The first sub-factor included nitrogen fertilizer at 100% fertilizer requirement (Net nitrogen) through urea, control and Azotobacter biological fertilizer. Another sub-factor included 100% phosphorus fertilizer (Net phosphorus) in the form of triple superphosphate, control and Pseudomonas biological fertilizer applied.
 
Results
The results of this study showed that interaction of stress, nitrogen and phosphorus on seed yield were significant. The highest seed yield (11932 kg ha-1) was obtained in irrigation with Azotobacter and Pseudomonas. However, there was a significant difference at the same level of stress associated with Azotobacter and triple superphosphate (11873 kg ha-1) and irrigation treatment with Pseudomonas and urea (11318 kg ha-1). Furthermore, at all levels of stress and consumption of Azotobacter and triple superphosphate, grain yield increased compared to control treatment. The interaction of stress, nitrogen and Phosphorus had significant effect on nitrogen productivity. The highest nitrogen productivity was obtained in non-stress treatment and inoculation of Azotobacter and Pseudomonas with 54.04 kg kg -1. At all irrigation levels, Azotobacter inoculation along with Pseudomonas aeruginosa increased nitrogen productivity.
 
Conclusion
The results of this study showed that Pseudomonas and Azotobacter bacteria, both low (100% capacity) and severe (50% capacity) water stress conditions, possibly by increasing food absorption caused to increased the quantitative and qualitative yield of maize.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله ازتوباکتر, بهره‌وری عناصر غذایی, سودموناس فلورسنت, عملکرد, کارایی جذب و مصرف نیتروژن

نویسندگان مقاله صادق بهامین |
دانشجوی دکترای اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

علیرضا کوچکی |
استاد گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

مهدی نصیری محلاتی |
استاد گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

سید علیرضا بهشتی |
دانشیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی


نشانی اینترنتی https://escs.birjand.ac.ir/article_1793_a1442179565f715ba9b9602c2437a766.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات