تنش‌های محیطی در علوم زراعی، جلد ۱۴، شماره ۳، صفحات ۶۰۵-۶۱۸

عنوان فارسی بررسی اثرات کاشت تاخیری و قطع آبیاری بر صفات بیوشیمیایی، محتوای نسبی آب و عملکرد دو رقم گلرنگ (.<i>Carthamus tinctorius</i> L)
چکیده فارسی مقاله به منظور بررسی کشت تاخیری و رژیم آبیاری بر صفات بیوشیمیایی، محتوای نسبی آب و عملکرد دانه گلرنگ، پژوهشی مزرعه‌ای در سال زراعی 98-1397 اجرا شد. دو رقم گلرنگ (گلدشت و محلی اصفهان) در یک آزمایش اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی تحت سه رژیم آبیاری (آبیاری مطلوب، قطع آبیاری در دو مرحله‌ی گلدهی و پر شدن دانه) و در سه تاریخ کاشت (15 آذر، 5 دی و25 دی) ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که برهمکنش سه‌گانه رژیم آبیاری درتاریخ کاشت در رقم بر محتوای کلروفیل a و b، کاروتنوئید، فعالیت آنزیم کاتالاز، پراکسیداز، محتوای نسبی آب، دمای سایه‌انداز، عملکرد زیست توده و عملکرد دانه اثر معنی‌داری داشت. قطع آبیاری در گلدهی باعث کاهش محتوای کلروفیلa و b، محتوای نسبی آب و عملکرد دانه ارقام گلرنگ به ترتیب به میزان 25، 15.38، 16.36 و 33.74 درصد نسبت به آبیاری مطلوب شد درحالی‌که محتوای کاروتنوئید، آنزیم کاتالاز، پراکسیداز و دمای سایه‌انداز را به ترتیب به میزان 14.70، 22، 29.31 و 21.75 افزایش داد. تنش آبی در مرحله گلدهی و پر شدن دانه باعث کاهش به ترتیب 52.32 و 34.54 درصد عملکرد دانه در رقم محلی اصفهان در تاریخ کاشت دوم (5 دی) نسبت به تیمار آبیاری مطلوب شد. به نظر می‌رسد گیاه با انجام فعالیت‌های بیوشیمیایی و آنزیمی در زمان وقوع تنش در مرحله پر شدن دانه قادر به جبران بیشتر کاهش عملکرد نسبت به تنش گلدهی شده است. با توجه به اینکه در تاریخ کاشت دوم (5 دی) افزایش محتوای کلروفیلa و b، کاروتنوئید، محتوای نسبی آب و دمای سایه‌انداز و به دنبال آن عملکرد بیشتری نسبت به دو تاریخ کاشت دیگر مشاهده شد. بنابرین انتخاب تاریخ کاشت بهینه (5 دی) و رقم زودرس گلدشت می تواند نقش مهمی در بهبود عملکرد دانه گلرنگ در شرایط تنش آبی آخر فصل در مناطق نیمه خشک داشته باشد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله پراکسیداز، رقم گلدشت، رنگیزه های فتوسنتزی، کاتالاز، قطع آبیاری،

عنوان انگلیسی Investigation of delayed planting and cutting off irrigation effect on biochemical traits, relative water content and yield of two safflower (<i>Carthamus tinctorius</i> L.) cultivars
چکیده انگلیسی مقاله Introduction
Water stress is a non-living stress that causes different biochemical and physiological reactions in the plant but the amount of damage caused by stress depends on the severity, time and duration of stress. Introducing the best planting date in combination with suitable irrigation regime is one of the effective strategies in stress management. Among the oilseeds that are compatible with the conditions of the country, safflower is known as a water-resistant plant due to its long roots, with high absorption capacity from deeper parts of the soil. Also, since planting time controls the phenological stages of the plant and the whole production, therefore, choosing the appropriate planting date and exposure to water stress is one of the most important determinants of crop production. The aim of this study was to investigate the effect of delayed planting date and irrigation regime on biochemical traits, relative water content, biomass yield and safflower seed yield.
 
Materials and Methods
 In order to study delayed planting date and irrigation regime on biochemical traits, relative water content and seed yield of safflower, a field experiment was conducted as split factorial in a completely randomized block design with three replicates, during 2018-2019 growing season at research station of College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University. Experimental factors included irrigation regime as main factor at three levels of normal irrigation, cutting irrigation at flowering stage and cutting irrigation at seed filling stage, and sub-factors including three planting dates (6 December, 26 December and 15 January) and two safflower cultivars (Goldasht and local Isfahan). In this study, chlorophyll a content, chlorophyll b content, carotenoid content, catalase and peroxidase activity, relative water content, canopy temperature, biomass yield and grain yield of safflower cultivars were calculated. Finally, analysis of variance (ANOVA) was performed using SAS v. 9.4 and the means compared by LSD test at 1% probability level.
 
 
Results
Overall, the results showed that the measured traits were significantly affected by irrigation regime, planting date and cultivar.  Cutting off irrigation at flowering reduced chlorophyll a and b content, relative water content and grain yield of safflower cultivars by 25, 15.38, 16.36 and 33.74%, respectively, while carotenoid, catalase enzyme content, peroxidase and canopy temperature were increased by 14.70, 22, 29.31 and 21.75, respectively. Also, delayed third planting date (15 January) decreased chlorophyll a and b content, catalase activity, peroxidase activity, biomass yield and grain yield while carotenoid content, relative water content and canopy temperature increased.
 
Conclusion
The highest yield was obtained in Isfahan local cultivar at the second planting date (26 December) in normal irrigation treatment which had no significant difference with cutting off irrigation at seed filling on the first sowing date (6 December) in Isfahan and Goldasht local cultivars. Water stress at flowering and grain filling stages decreased the grain yield by 52.32% and 34.54%, respectively. Under cutting off irrigation at grain filling stage, the plant has been able to compensate yield loss more than flowering stage by performing biochemical and enzymatic activities at the time of stress occurrence. Also, as the second planting date (26 December) increased chlorophyll a, b, carotenoid content, relative water content and canopy temperature and subsequently more yield was observed than the other two planting dates, so choosing the optimal planting date (26 December) and early mature Goldasht cultivar can play an important role in improving yield of safflower under late-season water stress conditions in Sothern Iran.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله پراکسیداز, رقم گلدشت, رنگیزه های فتوسنتزی, کاتالاز, قطع آبیاری

نویسندگان مقاله فاطمه بهادری |
دانشجوی کارشناسی ارشد گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز

احسان بیژن زاده |
دانشیار گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز

علی بهپوری |
استادیار گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز


نشانی اینترنتی https://escs.birjand.ac.ir/article_1713_40ec9e2ff8fda5d4bf6677a8eecc5b61.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات