تنش‌های محیطی در علوم زراعی، جلد ۱۴، شماره ۳، صفحات ۵۹۵-۶۰۳

عنوان فارسی اندازه گیری غیرتخریبی غلظت پروتئین و آمینواسیدهای دانه ذرت و ارتباط آن با عملکرد دانه تحت تأثیر تیمارهای مختلف آبیاری، تاریخ کاشت، رقم و نیتروژن
چکیده فارسی مقاله به‌منظور بررسی تأثیر برخی عوامل زراعی بر پروتئین، مجموع آمینواسیدهای ضروری (EAA) و غیرضروری (NAA) و ارتباط آن با عملکرد دانه ذرت، آزمایشی ­به‌صورت اسپلیت-اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران انجام شد. فواصل آبیاری و تاریخ کاشت به ترتیب به‌عنوان فاکتور اصلی و فرعی و ارقام ذرت و میزان کود نیتروژن به‌عنوان تیمارهای فاکتوریل در نظر گرفته شدند. درصد پروتئین و آمینواسیدها به روش مادون‌قرمز (NIR) تعیین شد. نتایج نشان داد اثر متقابل آبیاری و نیتروژن بر میزان پروتئین معنی­ دار بود (P ≤ 0.05) به‌طوری‌که در شرایط آبیاری بیشتر، کاربرد نیتروژن نسبت به تیمار بدون کود موجب افزایش پروتئین به میزان 0.78 درصد شد. اثر آبیاری بر کلیه آمینواسیدها جز والین، لایزین و تریپتوفان معنی­دار بود و افزایش آبیاری موجب کاهش آن‌ها گردید. اثر نیتروژن بر کلیه آمینواسیدها جز Lys معنی­دار بود به‌طوری‌که کاربرد کود موجب افزایش آن‌ها شد. اثر تاریخ کاشت و رقم بر برخی از آمینواسیدها معنی­دار بود و میزان آن‌ها در تاریخ کاشت دیرهنگام و رقم 260 بالاتر بود. آبیاری بیشتر و کاربرد نیتروژن موجب کاهش نسبت EAA به NAA به ترتیب به میزان 0.20 و 0.90 درصد شد (P ≤ 0.05). عملکرد دانه همبستگی مثبت معنی­داری با پروتئین، مجموع آمینواسیدها و NAA داشت (به ترتیب 0.37، 0.35 و 0.40). رابطه مستقیم و معنی­داری میان پروتئین با EAA و NAA مشاهده شد و بالاترین رابطه پروتئین با NAA مشاهده شد (a=0.15, R² = 0.32%, P ≤ 0.001). یافته­ ها پیشنهاد نمود آبیاری بیشتر و کاربرد کود نیتروژن موجب افزایش بیشتر آمینواسیدهای غیرضروری و کاهش نسبت آمینواسیدهای ضروری به غیرضروری شد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله آمینواسید، پروتئین، ذرت، روش مادون‌قرمز، کیفیت،

عنوان انگلیسی Non-destructive determination of protein and amino acids concentration and their relationship with grain yield affected by different irrigation, sowing date, cultivar and nitrogen treatments
چکیده انگلیسی مقاله Introduction
Maize (Zea mays L.) is an important component of human, livestock and poultry diet and its quality is increasingly being considered by the world market. In maize grain, protein and amino acids are important nutritional parameters that in addition to genetics, can be greatly affected by environmental factors and crop management practices. On the other hand, the increasing need for quality parameters such as protein requires the development of rapid and accurate measurement tools. Near-infrared (NIR) is a proven method for measuring the concentration of protein and amino acids, as it is described as a fast, low-cost, non-destructive and green method.
 
Materials and methods
In order to determine the effect of some agronomic factors on protein, total essential (EAA) and non-essential amino acids (NAA) and their relationships with maize grain yield, a field experiment was conducted in 2018 in a split-split plot factorial arrangement and as Randomized Complete Block Design (RCBD) with three replications where was considered irrigation intervals as main factor (12 days and 6 days intervals), planting date as sub factor (21 June and 22 July), maize cultivars (KSC704 and KSC260) and nitrogen fertilizer rate (zero and 400 kg ha-1 Urea) as factorial treatments. Irrigation with 6 days intervals, 400 kg ha-1 Urea and planting date 21 June were considered as typical non-stress conditions and common cultivation system of the region. At the physiological maturity stage, plants harvested from the second and third row of each plot were used to determine grain yield. The ears were shelled and the kernels were dried in a laboratory oven at the temperature of 60 °C until completely dry. Then grains were ground and the percentage of grain protein, EAA and NAA, were measured using a near infrared (NIR) spectrometer (model FOSS NIRS XDS – Denmark) in the wavelength range of 1100 to 2500 nm with five intervals. Data obtained were examined by analysis of variance using the F test by SAS (version 9). The F values were considered significant at the error probability level of 5% (p < 0.05). Minitab software (version 17) was used to calculate the correlation and regression coefficients.
 
Results
The results revealed that higher irrigation, nitrogen, early planting date, and KSC260 cultivar increased grain yield by 18.26, 8.03, 29.06 and 7.70%, respectively. The interaction effect of irrigation and nitrogen on protein concentration was significant (P ≤ 0.05). Lower irrigation and higher nitrogen fertilizer increased the protein by 0.78% compared with non-fertilizer treatment. The protein concentration in the KSC260 was higher than KSC 704 by 1.06%. The effect of irrigation on all amino acids excluding valine, lysine and tryptophan was significant and they were increased as irrigation intervals increased. Applying urea increased all amino acids except lysine. The effect of planting date on some amino acids was significant and they often were higher by late planting date. The effect of cultivar on all amino acids excluding asparagine, lysine and tryptophan was significant and was higher in KSC260 than KSC 704. Higher irrigation and nitrogen application decreased EAA to NAA ratio by 0.20 and 0.09%, respectively (P ≤ 0.05). Grain yield was positively correlated with protein, TAA and NAA concentration (Pearson’s r = 0.37, 0.35, 0.40, respectively). There was a positive and significant relationship between protein with EAA and NAA and the highest relationship was observed between protein and NAA (a=0.1545, R² = 0.32%, P ≤ 0.001).
 
Conclusions
Findings suggested that using higher irrigation and nitrogen fertilizer increased maize grain yield and also essential amino acids concentration, and decreased the ratio of essential amino acids to non-essential ones. Due to the high complexity and sensitivity of measuring qualitative characteristics such as protein concentration and composition, replicating this experiment in different years and locations is recommended, taking into account the higher levels of influential factors.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله آمینواسید, پروتئین, ذرت, روش مادون‌قرمز, کیفیت

نویسندگان مقاله مریم رحیمی جهانگیرلو |
گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت

غلامعباس اکبری |
گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت

ایرج اله دادی |
گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت

سعید صوفی زاده |
گروه کشاورزی بوم‌شناختی، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران


نشانی اینترنتی https://escs.birjand.ac.ir/article_1707_90f2307e37aab5f73e67b097d9097a54.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات