تنش‌های محیطی در علوم زراعی، جلد ۱۵، شماره ۱، صفحات ۱۶۱-۱۷۲

عنوان فارسی اثر دیاتومیت بر برخی از خصوصیات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و عملکرد نخود (.<i>Cicer arietinum</i> L) تحت رژیم‌های مختلف آبیاری
چکیده فارسی مقاله کم‌آبی یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در کاهش عملکرد گیاهان زراعی است. در این راستا به‌منظور بررسی تأثیر کاربرد دیاتومیت بر خصوصیات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و عملکرد نخود تحت رژیم های مختلف آبیاری، آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1396-1397 در شهر خواف انجام شد. عامل اصلی رژیم‌های مختلف آبیاری شامل پنج سطح (دیم کامل، آبیاری کامل، یک نوبت آبیاری فقط در مرحله رویشی، یک نوبت آبیاری فقط در مرحله زایشی، دو نوبت آبیاری شامل یک نوبت در مرحله رویشی و یک نوبت در مرحله زایشی) و عامل فرعی مقادیر دیاتومیت در سه سطح (صفر، 3.5 تن در هکتار و 7 تن در هکتار) بود. نتایج نشان داد که تغییر رژیم آبیاری از آبیاری کامل به دیم موجب کاهش در صفات کمی موردبررسی شد. کاربرد دیاتومیت تحت رژیم‌های مختلف کم آبیاری تمامی صفات مورد ارزیابی و عملکرد دانه را افزایش داد. به‌طوری‌که کاربرد 7 تن در هکتار دیاتومیت نسبت به تیمار عدم کاربرد دیاتومیت به ترتیب باعث افزایش 29، 29، 77 و 39 درصدی عملکرد دانه در رژیم‌های آبیاری شامل دیم، یک نوبت آبیاری در مرحله رویشی، یک نوبت آبیاری در مرحله زایشی، دو نوبت آبیاری شامل مرحله رویشی و زایشی شد. بر اساس نتایج اثرات متقابل عملکرد دانه در تیمار آبیاری در مرحله رویشی و زایشی و سایر تیمارهای کم‌آبیاری کاربرد 3.5 تن در هکتار دیاتومیت با کاربرد 7 تن در هکتار دیاتومیت در یک گروه آماری قرار گرفت؛ بنابراین می‌توان گفت کاربرد 3.5 تن در هکتار دیاتومیت مناسب‌ترین مقدار در افزایش عملکرد نخود تحت رژیم‌های کم آبیاری است. به‌طورکلی نتایج این مطالعه نشان داد که کاربرد دیاتومیت در شرایط کمبود آب از طریق کاهش اثرات سوء ناشی از کمبود رطوبت، باعث بهبود عملکرد دانه گیاه نخود شد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله ارتفاع ساقه، تنش رطوبتی، سوپر جاذب، محتوی نسبی رطوبت برگ،

عنوان انگلیسی The effect of diatomite on some morphological, physiological and yield characteristics of chickpea (<i>Cicer arietinum</i> L.) under different irrigation regimes
چکیده انگلیسی مقاله Introduction
Proper management and the use of advanced methods to preserve and store soil moisture and increase water containment capacity are among the most effective measures to increase water use efficiency and thus improve the utilization of water resources of the country. Considering the importance of chickpea as a source of protein and, on the other hand, the irreparable damage of drought stress to chickpea performance, it is very important to adopt methods that can increase the plant tolerance to drought stress. Considering the importance of chickpea as a source of protein and, on the other hand, the irreparable damage of drought stress to chickpea performance, it is very important to adopt methods that can increase the plant tolerance to drought stress. Recently, the use of superabsorbent has increased due to the ability to absorb and maintain water and consequently increase water use efficiency in the soil. Therefore, the aim of this study was to determine the proper amount of diatomite to obtain maximum chickpea yield under drought stress conditions.

Materials and methods
In order to investigate the effect of diatomite on some of the morphological and physiological characteristics of chickpea under different irrigation regimes, a test was conducted in Khaf in the year 1397-1396. This research was conducted as split plot based on randomized complete block design with three replications. The main factor of irrigation regimes was five levels (full irrigation, rainfed, one irrigation only in vegetative stage, one irrigation interval only at reproductive stage, two irrigation intervals, one vegetative stage and one reproductive stage) and factor The subdivisions of Diatomite were in three levels (0, 3.5 t/ha and 7 t/ha). Each plot had 6 planting lines at a distance of 30 cm from each other and 3 m long. In this experiment, diatomite was placed under the seeds next to the ridges at a depth of 20 cm (maximum root density area). Cultivation was done manually on the 15th of Esfand month with a density of 45 plants per square meter and a depth of 5 cm. In this experiment, native chickpea mass of Khaf region was used.

Results and discussion
The results showed that changing the irrigation regime from full to dry farming irrigation reduced Height stem, stem diameter, Number of primary branches, Number of secondary branches, relative water content, seed yield and increased relative electrolyte leakage. Application of diatomite under different irrigation regimes increased all evaluated traits and seed yield. The application of 7 t/ha of diatomite compared to the non-application of diatomite increased 29, 29, 77 and 39 percent of seed yield in irrigation regimes, including dry farming, one irrigation in the vegetative stage, one irrigation in the reproductive stage, two irrigations included vegetative and reproductive stages. The results of interactions showed that the application of 7 t/ha of diatomite under irrigation treatment in the vegetative and reproductive stages in stem diameter, Number of secondary branches, relative water content and relative electrolyte leakage was significantly different from the application of 3.5 t/ha of diatomite. Only in seed yield under irrigation treatment in vegetative and reproductive stages, application of 7 t/ha of diatomite in the joint statistical group with application of 3.5 t/ha of diatomite was included, although it had a higher numerical value.

Conclusion
In general, using diatomite as a superabsorbent while saving the cost of production in arid areas, by maintaining and storing soil moisture and improving soil water permeability can be an effective step towards exploiting limited water resources. And increase grain yield in the harvest. It is also recommended to further study and use different amounts of diatomite in a certain range of moisture stress and also the effect of its use on the amount of nutrients in soil and water.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله ارتفاع ساقه, تنش رطوبتی, سوپر جاذب, محتوی نسبی رطوبت برگ

نویسندگان مقاله غلام رضا زمانی |
دانشیار دانشگاه، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند

داوود قطبی نژاد |
فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند

محمد حسن سیاری |
دانشیار دانشگاه، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند

زهره نبی پور |
دکتری تخصصی زراعت، ایستگاه تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گناباد، مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، گناباد


نشانی اینترنتی https://escs.birjand.ac.ir/article_1935_d28f81fbffb26ec2aac67d50087163e0.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات