تحقیقات نظام سلامت، جلد ۶، شماره ۴؛ ۱۳۸۹، صفحات ۰-۰

عنوان فارسی الگوهای غذایی غالب، چاقی عمومی و چاقی شکمی در زنان معلم تهرانی
چکیده فارسی مقاله مقدمه: مطالعه‌ حاضر با هدف شناسایی ارتباط الگوهای غذایی غالب با چاقی عمومی و چاقی شکمی در زنان معلم تهرانی انجام شد.  روش‌ها: در این مطالعه مقطعی، 486 فرد 60-40 ساله از معلمان زن تهرانی به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای و به صورت تصادفی انتخاب شدند. دریافت‌های غذایی افراد با استفاده از یک پرسش‌نامه‌ نیمه کمی بسامد خوراک، برای یک سال ارزیابی گردید. وزن و قد طبق دستورالعمل‌های استاندارد اندازه‌گیری و نمایه‌ توده‌ بدنی (Body mass index یا BMI) محاسبه شد. چاقی عمومی، به صورت BMI بزرگ‌تر از kg/m2 30 و چاقی شکمی به صورت دور کمر بزرگ‌تر از 88 سانتی‌متر تعریف شد. جهت شناسایی الگو‌های غذایی غالب، از روش تحلیل عاملی استفاده شد. یافته‌ها: با استفاده از روش تحلیل عاملی، سه الگوی غذایی غالب شامل الگوی غذایی سالم، الگوی غذایی غربی و الگوی غذایی سنتی در افراد مورد مطالعه شناسایی شد. پس از کنترل اثر عوامل مخدوش کننده، افرادی که در بالاترین پنجک امتیاز الگوی غذایی سالم قرار داشتند، در مقایسه با افراد پایین‏ترین پنجک، از شانس کمتری جهت ابتلا به چاقی عمومی (نسبت شانس 28/0 و 95 درصد؛ فاصله‌ اطمینان 14/0 تا 53/0) و چاقی شکمی (نسبت شانس 30/0؛ فاصله‌ اطمینان 16/0 تا 55/0) برخوردار بودند، در حالی که آن‌هایی که در بالاترین پنجک الگوی غذایی غربی قرار داشتند، از شانس بالاتری جهت ابتلا به چاقی عمومی (نسبت شانس 73/2؛ فاصله‌ اطمینان 46/1 تا 08/5) و چاقی شکمی (نسبت شانس 74/5؛ فاصله‌ اطمینان 99/2 تا 99/10) برخوردار بودند. کنترل اثر سایر متغیر‌های مخدوش کننده باعث تضعیف این ارتباط‌ها گردید اما حتی پس از کنترل اثر انرژی دریافتی، این ارتباط‌ها هم در مورد چاقی عمومی و هم در مورد چاقی شکمی معنی‌دار بودند. هر چند که هیچ‌گونه ارتباط معنی‌داری بین الگوی غذایی سنتی با چاقی عمومی مشاهده نشد، اما آن‌هایی که در پنجک سوم این الگو بودند، چه قبل (نسبت شانس 15/2؛ فاصله‌ اطمینان 18/1 تا 90/3) و چه بعد از کنترل اثر متغیرهای مخدوش کننده (نسبت شانس 08/2؛ فاصله‌ اطمینان 09/1 تا 65/3) از شانس بالاتری جهت ابتلا به چاقی شکمی برخوردار بودند. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه حاکی از ارتباط معنی‏دار بین الگوهای غذایی غالب با چاقی عمومی و چاقی شکمی در بین زنان معلم تهرانی است. انجام مطالعات آینده‌نگر جهت تأیید این یافته‌ها پیشنهاد می‏شود. واژه‌های کلیدی: الگوهای غذایی، چاقی، شاخص‌های تن‌سنجی، زنان، تحلیل عاملی، چاقی شکمی.  
کلیدواژه‌های فارسی مقاله

عنوان انگلیسی Major dietary patterns, general and central adiposity among female teachers in Tehran
چکیده انگلیسی مقاله Background: The current study was performed to identify the association between major dietary patterns, general and central adiposity among female teachers in Tehran. Methods: In this cross-sectional study, 486 female teachers aged 40-60 years were selected by multistage cluster random sampling method in Tehran. Usual dietary intakes were evaluated using a semi-quantitative food frequency questionnaire during the past year. Weight and height were measured according to standard protocols. General obesity was defined as body mass index (BMI) ³ 30 kg/m2 and central adiposity as waist circumference > 88 cm. Factor analysis was used to identify major dietary patterns. Findings: By the use of factor analysis, three major dietary patterns were extracted: healthy dietary pattern, western dietary pattern and traditional dietary pattern. Individuals in the upper category of healthy pattern score were less likely to be generally (OR: 0.28; 95% CI: 0.14-0.53) and centrally obese (OR: 0.30; 95% CI: 0.16-0.55), while those in the upper quintile of western pattern had greater odds (for general obesity: OR: 2.73; 95% CI: 1.46-5.08 and for central obesity: OR: 5.74; 95% CI: 2.99-10.99). Controlling for potential confounders attenuated the associations, but even after adjustment for energy intake the associations were significant for both general and central obesity. Although no significant associations were found between traditional dietary pattern and general obesity, those in the third quintile had greater odds of being centrally obese, either before (OR: 2.15; 95% CI: 1.18-3.90) or after (OR: 2.08; 95% CI: 1.09-3.65) control for confounders. Conclusion: This study indicates significant associations between major dietary patterns, general and central adiposity among female teachers in Tehran. Further prospective investigations are required to confirm such associations.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله

نویسندگان مقاله احمد اسماعيل‌‌زاده |
دانشيار، مرکز تحقيقات امنيت غذايي، دانشگاه علوم پزشكي اصفهان، اصفهان، ايران.

ليلا آزادبخت |
دانشيار، مرکز تحقيقات امنيت غذايي، دانشگاه علوم پزشكي اصفهان، اصفهان، ايران.

محمدرضا خوش‌فطرت |
کارشناس ارشد تغذيه، گروه سياست‌گذاري غذا و تغذيه، انستيتو تحقيقات تغذيه‌اي کشور، تهران، ايران.

مسعود کيمياگر |
گروه تغذيه‌ انساني، دانشکده تغذيه و صنايع غذايي، دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، تهران، ايران.


نشانی اینترنتی http://hsr.mui.ac.ir/index.php/jhsr/article/view/27
فایل مقاله دریافت فایل مقاله
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده مقاله پژوهشی اصیل
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات