تحقیقات نظام سلامت، جلد ۷، شماره ۴؛ ۱۳۹۰، صفحات ۰-۰

عنوان فارسی پاداش درک‌شده رانندگی غیر ایمن و هزینه درک‌شده رانندگی ایمن به عنوان تعیین‌کننده‌های وضعیت رانندگی مردم شهر یزد- کاربردی از تئوری انگیزش محافظت
چکیده فارسی مقاله مقدمه: حوادث ترافیکی یکی از مشکلات بزرگ سلامت عمومی به شمار می‌رود که پیشگیری مداوم و مؤثر از آن‌ها نیازمند تلاش‌های هماهنگ و همه جانبه است. پاداش و هزینه درک‌شده، از سازه‌های تئوری انگیزش محافظت می‌باشند. ماهیت آن‌ها به خوبی تبیین نشده است ولی شواهدی مبنی بر تأثیرگذاری آن‌ها بر وضعیت رانندگی وجود دارد. بنابراین مطالعه حاضر با هدف تعیین وضعیت سازه‌های فوق در زمینه رانندگی انجام شد. روش‌ها: در این مطالعه مقطعی، 379 نفر از افراد 19 ساله و بالاتر مورد مطالعه قرار گرفتند. این افراد دارای گواهینامه رانندگی بودند و به روش خوشه‌ای تصادفی از جمعیت تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهری شهر یزد انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسش‌نامه‌ای با روایی و پایایی قابل قبول بود. پرسش‌نامه شامل اطلاعات دموگرافیک و سازه‌های پاداش درک‌شده، هزینه درک‌شده و نیز بخش تخلفات عمدی پرسش‌نامه رانندگی منچستر بود که به صورت خودگزارشی تکمیل ‌گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها با کمک نرم‌افزار 18SPSS و آزمون‌های آماری t-test، ANOVA ضریب همبستگی و رگرسیون خطی انجام شد. یافته‌ها: آزمودنی‌ها به ترتیب 8/44 و 56/46 درصد نمرات قابل اکتساب پاداش درک‌شده و هزینه درک‌شده را کسب نمودند. مهم‌ترین پاداش درک‌شده رانندگی غیر ایمن، تجربه شور و هیجان بیشتر به دلیل رانندگی با سرعت غیر قانونی (4/56 درصد) و مهم‌ترین هزینه درک‌شده رانندگی ایمن، دیرتر به مقصد رسیدن به دلیل اجتناب از رانندگی به هنگام خستگی (2/51 درصد) عنوان شد. از نظر آماری تفاوت معنی‌داری بین سازه‌های پاداش درک‌شده و هزینه درک‌شده بر حسب جنس، سن، وضعیت تأهل و سابقه تصادفات و جریمه‌ها در طول یک سال گذشته مشاهده گردید (05/0 > P). پاداش درک‌شده و هزینه درک‌شده با یکدیگر و با رانندگی غیر ایمن دارای همبستگی مثبت و معنی‌داری در سطح 01/0 دارند. سازه‌های پاداش و هزینه درک‌شده با یکدیگر، 28 درصد از واریانس رانندگی غیر ایمن را پیش‌بینی می‌کنند که در این میان نقش پاداش درک‌شده (382/0 β =) بیش از هزینه درک‌شده (194/0 β =) می‌باشد. نتیجه‌گیری: پاداش و هزینه درک‌شده نقش مهمی در اتخاذ رفتارهای غیر ایمن هنگام رانندگی دارند. کاهش پاداش و هزینه درک‌شده با هدف افزایش رفتارهای ایمن رانندگی می‌توانند به عنوان یک اصل در امر آموزش و سیاست‌گذاری ایمنی جاده مورد توجه قرار گیرند. به علاوه سازه‌های پاداش و هزینه از هم متمایز هستند و هر کدام می‌توانند به عنوان تعیین‌کننده‌های مستقل رفتار در رانندگی مورد توجه قرار گیرند.   واژه‌های کلیدی: پاداش درک‌شده، هزینه درک‌شده، رانندگی غیر ایمن  
کلیدواژه‌های فارسی مقاله

عنوان انگلیسی
چکیده انگلیسی مقاله Background: Road traffic injuries are a major but neglected public health challenge that requires coordinated efforts for effective and sustainable prevention. Perceived rewards and costs are constructs of protection motivation theory whose characteristics have not been explored exactly. However, since there are some evidences regarding their effects on driving status, this study aimed to survey the status of these constructs. Methods: In this descriptive cross-sectional study, a total number of 379 individuals aged equal to or more than 19 who had a driving license were evaluated. Clustered random sampling was used to select subjects from the population covered by urban health care centers of Yazd. A valid and reliable questionnaire was used for data collection. It was a self report questionnaire including demographic variables and constructs of perceived rewards, perceived costs and unsafe driving behaviors. The data were analyzed by t-test, analysis of variance (ANOVA), correlation coefficient and linear regression analysis in SPSS18. Findings: Subject scored 44.8%, 46.5%, and 17.4% percents of the total possible scores in perceived rewards, perceived costs and unsafe driving behaviors, respectively. The most important perceived reward of unsafe driving was reported as "excitement of speeding" (56.4%) while the most significant perceived cost was reported as "longer times to get to destinations because of avoiding driving due to fatigue" (51.2%). Perceived rewards and costs differed significantly based on sex, marital status and age (P < 0.05). Moreover, perceived rewards and perceived costs were significantly correlated not only with each other, but also with unsafe driving (P < 0.01). The two constructs explained 28% of the variance of unsafe driving. However, perceived rewards (β = 0.382) was a better predictor than perceived costs (β = 0.194). Conclusion: Perceived rewards and costs have an important role in driving status. Since decreasing perceived rewards and costs can lead to increased safe driving, it needs to be a key principle in road safety education and policy-making. In addition, these two constructs are different from each other and could be considered as independent predictors of driving status.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Perceived Rewards, Perceived Costs, Unsafe Driving

نویسندگان مقاله محمد‌علي مروتي شريف‌‌آباد |
Associate Professor, School of Health, Shahid Sadooghi University of Medical Sciences, Yazd, Iran.


مرضيه مؤمني سروستاني |
MSc Student, School of Health, Shahid Sadooghi University of Medical Sciences, Yazd, Iran.


ابوالفضل برخورداري فيروز‌آبادي |
Associate Professor, Department of Occupational Health, School of Public Health, Medical and Health Services Shahid Saddughi, Yazd, Iran


حسين فلاح‌زاده |
Associate Professor, Department of Statistics and Epidemiology, School of Public Health, Medical and Health Services Shahid Saddughi, Yazd, Iran



نشانی اینترنتی http://hsr.mui.ac.ir/index.php/jhsr/article/view/251
فایل مقاله دریافت فایل مقاله
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده en
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده مقاله پژوهشی اصیل
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات