تحقیقات نظام سلامت، جلد ۸، شماره ۵؛۱۳۹۱، صفحات ۸۵۷-۸۶۵

عنوان فارسی شهروندی در مدارس: یک مطالعه توصیفی مبتنی بر نظریه عمل منطقی
چکیده فارسی مقاله مقدمه: امروزه آموزش جامع شهروندی به عنوان راهبردی مهم جهت توانمندسازی جوانان برای بر عهده گرفتن مسؤولیت‌ها و ایفای نقش‌های فردی و اجتماعی و همچنین صیانت آنان در مقابل آسیب‌های روانی- اجتماعی مورد توجه و تأکید صاحب‌نظران توسعه اجتماعی قرار دارد. هدف از این مطالعه، سنجش میزان دانش، نگرش، هنجار انتزاعی و قصد رفتاری دانش‌آموزان در خصوص مهارت‌ها و ویژگی‌های شهروندی بود. روش‌ها: از بین دبیرستان‌های دختر ناحیه سه شهر شیراز که حداقل سه رشته تحصیلی (علوم ریاضی، علوم تجربی و علوم انسانی) در آن‌ها دایر بود (تعداد =12)، سه مدرسه به طور تصادفی انتخاب شدند. در هر مدرسه یک کلاس از هر رشته به روش تصادفی ساده انتخاب و در مجموع 228 دانش‌آموز در مطالعه شرکت داده شدند. یک پرسش‌نامه 62 گویه‌ای، مشتمل بر 15 سؤال چند گزینه‌ای برای آزمون دانش و 34 سؤال با مقیاس لیکرت برای اندازه‌گیری سازه‌های نظریه به عنوان داده‌های پژوهش استفاده گردید. روایی محتوایی با استفاده از نظرات 7 نفر از متخصصان در رشته‌های آموزش بهداشت، جامعه‌شناسی و علوم اجتماعی، بررسی و پس از ویرایش مورد تأیید آنان قرار گرفت. پایایی ابزار نیز از طریق اجرای مطالعه راهنما (پایلوت) و با استفاده از شیوه بازآزمایی اندازه‌گیری شد. ضرایب همبستگی سازه‌‌های مطالعه شامل دانش (82/0 = r)، نگرش (97/0 = r)، هنجار انتزاعی (94/0 = r) و قصد رفتاری (97/0 = r) تأیید گردید. یافته‌ها: یافته‌های مطالعه نشان داد که سطح دانش (98/1 ± 84/7) و نگرش (44/7 ± 38/75) دانش‌آموزان نسبتاً پایین بود. همچنین هنجار انتزاعی (33/4 ± 24/23) و قصد رفتاری (03/3 ± 07/18) نسبتاً مطلوب، ولی کمتر از سطح ایده‌آل بود. تحلیل روابط بین متغیرهای مطالعه نشان داد که نگرش و دانش (139/0 = r، 037/0 = P)، نگرش و قصد رفتاری (199/0 = r، 0003/0 = P)، هنجار انتزاعی و قصد رفتاری (143/0 = r،031/0 = P) و هنجار انتزاعی و نگرش (174/0 = r، 008/0 008/0 = P) همبستگی قابل توجهی با یکدیگر داشتند. در مقابل بین متغیرهای جمعیت‌شناختی و سازه‌های اصلی مطالعه (دانش، نگرش، هنجار انتزاعی و قصد رفتاری) رابطه آماری معنی‌‌داری مشاهده نگردید. نتیجه‌گیری: پایین بودن نمرات نگرش، ضرورت برنامه‌ریزی آموزشی را با در نظر گرفتن ویژگی‌ها و شرایط مخاطبان دلالت می‌نماید. مطلوب بودن نسبی سطح قصد رفتاری و هنجار انتزاعی در این مطالعه پیش‌آگهی مطلوبی را برای اثربخشی مداخلات آموزشی مطرح می‌نماید. در نهایت طراحی و اجرای مداخلات آموزشی مبتنی بر نظریه عمل استدلالی برای آموزش شهروندی در مدارس پیشنهاد می‌گردد. واژه‌های کلیدی: شهروندی، مدرسه، نظریه عمل منطقی
کلیدواژه‌های فارسی مقاله

عنوان انگلیسی Citizenship in Schools: A Descriptive Study Based on the Theory of Reasoned Action
چکیده انگلیسی مقاله Background: Citizenship education is increasingly considered as an important strategy to empower youths in taking responsibilities and playing their individual and social roles, and to protect them against psychosocial pathologies. The purpose of the present descriptive study was to investigate students' levels of knowledge,  their intention, subjective norms, and attitudes toward the characteristics and skills of citizenship by utilizing the theory of reasoned action. Methods: Three all-girls' high schools in the 3rd educational district of Shiraz, Iran, in which the three majors of math, science, and human sciences were established, were randomly selected. In the schools, one class of each major was randomly chosen to take part in the study. Overall, 228 students participated in the study. A 62-item self-administered questionnaire, composed of 15 MCQ questions for testing knowledge and 34 questions with Likert-type scale for measuring theory's constructs, was used for collecting the study data. The content validity of the instrument was confirmed by 7 specialists in health education, sociology, and social sciences. A test-retest pilot study showed that the reliability of the questionnaire in terms of the constructs of the study, including knowledge (r = 82%), attitude (r = 97%), subjective norms (r = 94%), and behavioral intention (r = 97%) were desirable. Findings: The results of the study showed that the students' level of knowledge (mean + SD = 7.84 + 1.98) and attitude (75.38 + 7.44) were relatively low. Moreover, subjective norms (23.24 + 4.33) and behavioral intention (18.07 + 3.03) were relatively desirable, but they were below the ideal levels. The analysis of the relationship between the variables of the study revealed that there were significant correlations between attitude and knowledge (P = 0.037, r = 0.139), attitude and behavioral intention (P = 0.003, r = 0.199), subjective norms and behavioral intention (P = 0.31, r = 0.143), and subjective norms and attitude (P = 0.008, r = 0.174). There were no significant statistical relationships between the demographic variables and the core constructs of the study. Conclusion: Regarding undesirable levels of students' knowledge and attitudes, well-designed citizenship educational programs are recommended. On the other hand, findings of behavioral intention and subjective norms set forth a desirable prognosis that these programs will be effective. Finally, results of this study are in favor of utilizing the theory of reasoned action in both predicting citizenship behavior and planning citizenship education programs in schools.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Citizenship, Education, School, Theory of Reasoned Action

نویسندگان مقاله محمد حسين کاوه |
استاديار، گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت و تغذيه، دانشگاه علوم پزشکي شيراز، شيراز، ايران

فاطمه دارابي |
کارشناسي ارشد، عضو هيأت علمي، گروه بهداشت عمومي، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکي گناباد، گناباد، ايران

مهين نظري |
استاديار، گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت و تغذيه، دانشگاه علوم پزشکي شيراز، شيراز، ايران

حميدرضا طباطبايي |
کارشناسي ارشد، گروه اپيدميولوژي، عضو هيأت علمي، دانشکده بهداشت و تغذيه، دانشگاه علوم پزشکي شيراز، شيراز، ايران

غلامرضا شريفي راد |
استاد، گروه اموزش بهداشت و ارتقاي سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکي اصفهان، اصفهان، ايران


نشانی اینترنتی http://hsr.mui.ac.ir/index.php/jhsr/article/view/663
فایل مقاله دریافت فایل مقاله
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده مقاله پژوهشی اصیل
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات