تحقیقات نظام سلامت، جلد ۹، شماره ۲؛ ۱۳۹۲، صفحات ۱۸۸-۱۹۵

عنوان فارسی اثر بخشی برنامه مداخله ای بر مبنای مدل فرانظری در ارتقاء فعالیت بدنی منظم در کارکنان اداری
چکیده فارسی مقاله مقدمه: با وجود نقش مهم فعالیت بدنی در سلامتی، رفاه و کیفیت زندگی، امروزه اکثر افراد از فعالیت بدنی مناسبی برخوردار نمی‌باشند. هدف از انجام این مطالعه، بررسی اثربخشی مداخله آموزشی بر مبنای مدل فرانظری در ارتقای فعالیت بدنی منظم کارکنان اداری دانشگاه علوم پزشکی ایلام در سال 91-1390 بود. روش‌ها: مطالعه حاضر یک پژوهش مداخله‌ای (Interventional) از نوع قبل و بعد بود که بر روی 97 نفر از کارکنان دانشگاه علوم پزشکی ایلام که به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شده بودند، انجام گرفت. شرکت کنندگان ابتدا پرسش‌نامه سنجش متغیرهای دموگرافیکی و‌ سازه‌های تئوری فرانظری را به صورت خودگزارشی تکمیل نمودند. سپس محتوای آموزشی طراحی شده بر اساس تئوری فرانظری را در قالب جزوه، کتابچه و سی‌دی آموزشی انجام فعالیت بدنی دریافت نمودند. پس از 3 ماه و به منظور تعیین اثربخشی مداخله، پرسش‌نامه سنجش سازه‌های مدل فرانظری دوباره تکمیل گردید. داده‌های مطالعه با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS نسخه 16 و آزمون‌های آماری Fisher exact test، Paired t و ANOVA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: میانگین سنی شرکت کنندگان در مطالعه 73/6 ± 16/32 سال بود که 42 درصد مذکر و 55 درصد مؤنث بودند. از لحاظ نوع ورزش انتخابی 3/42 درصد پیاده‌روی، 6/52 درصد شنای تفریحی، 1/3 درصد ورزش‌های بدنسازی و 2/1 درصد کوهنوردی را برای انجام فعالیت بدنی منظم انتخاب نمودند. یافته‌های حاصل از مقایسه مراحل تغییر انجام فعالیت بدنی نشان داد که مداخله آموزشی باعث پیشرفت معنی‌دار در مراحل تغییر شرکت کنندگان شده است (05/0 > P). همچنین مقایسه میانگین سازه‌های تعادل در تصمیم‌گیری، فرایندهای تغییر و خودکارامدی انجام فعالیت‌های ورزشی نشان دهنده افزایش معنی‌دار میانگین سازه‌های مدل فرانظری در مقایسه بعد از مداخله بود (05/0 > P). یافته‌های پژوهش حاکی از افزایش معنی‌دار میانگین سطوح آگاهی، تسکین نمایشی، شرطی‌سازی تقابلی، کنترل محرک، روابط یاری دهنده و خودآزادی بعد از مداخله در مقایسه با قبل از آن بود (05/0 > P)، اما افزایش میانگین در سایر سطوح فرایندهای شناختی و رفتاری معنی‌دار نبود. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج به دست آمده، طراحی برنامه‌های مداخله‌ای بر مبنای مدل‌های تغییر می‌تواند باعث ارتقای رفتارهای مرتبط با سلامت گردد. واژه‌های کلیدی: فعالیت بدنی، کارکنان اداری، مدل فرانظری
کلیدواژه‌های فارسی مقاله

عنوان انگلیسی Effectiveness of Interventional Program based on Trans-Theoretical Model to Promote Regular Physical Activity in Office Workers
چکیده انگلیسی مقاله Background: Despite importance of physical activity in health, welfare and quality of life, today most people do not have adequate physical activity. The aim of this study was to evaluate the effectiveness of interventional program based on trans-theoretical model to promote regular physical activity in office workers in Ilam University of Medical Sciences. Methods: This was a pre and post-interventional study which was conducted on 97 employees in Ilam University of Medical Sciences. First, participants were selected by random sampling and then they completed the trans-theoretical model self-report questionnaire. Participants received educational package including a pamphlet, booklet and physical activity video CD that designed based on trans-theoretical model. After three months to determine the effectiveness of intervention, the trans-theoretical model questionnaire was completed again. Findings: The mean age of the participants was 32.16 ± 6.7 years. 42% of the study subjects were males and 55% were females. Findings showed that participants were interested in walking (42.3%), recreational swimming (52.6%), gym sports (3.1%) and climbing (1.2 %) as regular physical activities. Comparing the results of physical activity changes showed that the interventional program significantly improved participants' stage of change (P < 0.05). In addition, comparing the mean score of decisional balance, process of change and physical activity self-efficacy indicated a significant increase in trans-theoretical construct in post-interventional phase compared with the pre-interventional phase (P < 0.05). Findings indicate a significant increase in mean score of consciousness raising, dramatic relief, counter condition, stimulus control, supportive relationships, self-liberation after the intervention compared with the post-interventional phase (P < 0.05). However, increase in mean score of other cognitive and behavioral processes levels was not significant. Conclusion: According to the results, design and implementing of interventional programs based on behavioral change models could improve health-related behaviors.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Physical Activity, Office Worker, Trans-Theoretical Mode

نویسندگان مقاله محسن جليليان |
دانشجوي دکتري، گروه بهداشت عمومي، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکي ايلام، ايلام، ايران

مريم دارابي |
کارشناس، گروه بهداشت عمومي، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکي ايلام، ايلام، ايران

غلامرضا شريفي راد |
استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقاي سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکي اصفهان، اصفهان، ايران

حجت اله کاکايي |
کارشناسي ارشد، گروه بهداشت حرفه‌اي، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکي ايلام، ايلام، ايران


نشانی اینترنتی http://hsr.mui.ac.ir/index.php/jhsr/article/view/798
فایل مقاله دریافت فایل مقاله
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده مقاله پژوهشی اصیل
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات