این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
کاوش نامه ادبیات تطبیقی، جلد ۸، شماره ۳۲، صفحات ۱۵۷-۱۷۴
عنوان فارسی صوره الآخر الشرقی فی أدب الرحلات لغاده السمان «کتاب شهوه الأجنحه نموذجا»
چکیده فارسی مقاله یدرس علم الصوره فی معناه الخاص صوره الآخر وثقافته فی النص الأدبی، ویتناول تفاعله مع الأنا بالبحث. والحقیقه أن الوعی بالذات یمرّ بالآخر، والشعور بالهویه یبرز فی مواجهته، ویتمثل قدر کبیر من هذا التفاعل فی أدب الرحلات. أصدرت السمان لحد الآن خمسه أعمال فی أدب الرحلات توفر ماده دسمه للدراسات الصورولوجیه. وهذا البحث باعتماد المنهج الوصفی- التحلیلی ومن خلال الترکیز علی المنهج الاجتماعی والمقارن یحاول أن یلقی الضوء علی الجزء الأول من کتابها: «شهوه الأجنحه»، المکرس علی «الشرق الأقصی»، وذلک لفهم خصوصیه الأنا والآخر والأوهام والانحرافات الفکریه لکل منهما تجاه الآخر. والنتائج تدل علی أن الرحله إلی الشرق الأقصی تمت للهرب من الواقع الألیم، والسعی نحو المجهول، بعد ما أصیبت السمان بالاغتراب الروحی؛ أما الهرب من الواقع فلم یتحقق؛ إذ إن صوره لبنان ودمشق تطلّ من ثنایا کل سطر، ومن تضاعیف أی مشهد. ویبدو أن السمان تأثرت مسبقا بانطباعات أدباء الغرب الرومانسیین عن الشرق الساحر والغامض؛ کما أنها زارت الشرق الأقصی مباشره؛ فتجربتها حضوریه مباشره، ومتأثره فی الوقت نفسه بالصور والنصوص السابقه. والسمان أدیبه أوّلاً، ثم رحّاله ثانیاً، فتأخذ عناصر لوحاتها الفنیه والأدبیه من الواقع الألیم أو السارّ ثم تُضفی علیها کثیراً من الألوان والظلال حتی تخرج فی شکلها الفنی والمؤثر، مع هذا کله تبدو غالباً موضوعیه وصادقه وتتجنب - قدر الإمکان- الوقوع فی فخّ التعمیم والتشویه السلبی، ولکن مع المدن لا حیاد، والموضوعیه أکذوبه. ثم إن الاختلاط مع الشعوب المختلفه وضعت أمامها مجالا طیبا للمقارنه ودفعها إلی الإعجاب بحضاره الشرق الأقصی العریقه، وبجمالها وسحرها، مثلما حملها علی شجب مظاهر التخلف والفقر والخرافه فی هذا الشرق واستغراق أهله فی الحیاه الاستهلاکیه والحضاره المادیه.  
کلیدواژه‌های فارسی مقاله
عنوان انگلیسی ری شرقی در سفرنامه‌های غادة السمان «بررسی موردی: کتاب شهوة الأجنحة»
چکیده انگلیسی مقاله ی به بررسی تصویر «دیگری» در متن ادبی وتعامل وی با «من» (=خود) می­پردازد. در حقیقت، شناخت خود از طریق دیگری امکان­پذیر است واحساس هویّت در رویارویی با او نمایان شده و بخش زیادی از این تعامل در ادبیّات سفرنامه­ها نمود می­یابد. غادة السمان تاکنون پنج اثر در ادبیّات سفرنامه منتشر نموده که مادة مناسبی برای مطالعات تصویرشناسی است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و با اتّکا به روش اجتماعی وتطبیقی می­کوشد تا به بررسی بخش اول از کتاب «شهوة الأجنحة» بپردازد. نویسنده، این بخش را به خاور دور اختصاص داده است. هدف از این پژوهش، آن است تا هویّت خود و دیگری وتوهّمات و انحراف­های فکری متقابل این دو را از یکدیگر بهتر دریابیم. نتایج بیانگر آن است که سفر غادة السمان به شرق دور پس از آن بود که وی به از خودبیگانگی روحی مبتلا شد و برای گریز از واقعیّت­های دردناک وتلاش برای کشف مجهولات عازم این سرزمین شد، اما فرار از واقعیّت­ها ممکن نشد؛ چه، تصویر لبنان و دمشق از لابه­لای هر سطر او واز درون هر صحنه­ای سر برمی­کشد. ظاهراً سمّان، پیش از این سفر، تحت­تأثیر برداشت­های ادیبان رمانتیک غرب از شرق افسونگر وابهام­آلود قرار داشته است؛ از این رو، تجربة وی تجربه­ای حضوری و مستقیم و در عین حال، متاثّر از تصویرها ومتون پیشین است. سمّان، نخست یک ادیب و بعد جهانگرد است. وی عناصر تابلوهای هنری خود را از واقعیّت های دردناک و یا مسرّت­بخش برمی­گزیند و آنگاه صبغة ادبی وخیالی بدان می­بخشد تا به شکلی هنری وتأثیرگذار درآید. با این همه، او واقع­گرا وصادق است و تا حد امکان، از درافتادن در تعمیم وسیاه­نمایی پرهیز  می­کند، لیکن، چنان که خود او نیز گفته است دربارة شهرها نمی­توان بی­طرف قضاوت کرد و واقع­گرایی دروغ است. وانگهی، درآمیختن با ملّت­های مختلف و زندگی با آنان، زمینه و بستر مناسبی برای مقایسه و تطبیق پیش روی او نهاده و او را به شیفتگی نسبت به فرهنگ و تمدّن کهن شرق دور و زیبایی وجادوی آن وا داشته است، چنانکه وی را بر آن داشت که مظاهر عقب­ماندگی، فقر، غرق شدن در مصرف­گرایی وتمدّن مادی خاور دور را محکوم نماید.  
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله
نویسندگان مقاله هادی نظری منظم |
استادیار زبان و ادبیّات عربی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

خلیل پروینی |
استاد زبان و ادبیّات عربی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

نازنین هدایتی |
کارشناس ارشد زبان و ادبیّات عربی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

هادی نظری منظم |
عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس

نشانی اینترنتی http://jccl.razi.ac.ir/article_1046_9946152957d4cc95b7b34d26f290de13.pdf
فایل مقاله اشکال در دسترسی به فایل - ./files/site1/rds_journals/1520/article-1520-1467003.pdf
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات