این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
پژوهشنامه ادب حماسی، جلد ۱۴، شماره ۱، صفحات ۱۰۹-۱۲۵
عنوان فارسی جای‌گاه بابِل در باورهای اسطوره‌ای ایرانی و نمود آن در ادب فارسی
چکیده فارسی مقاله ایران‌شهر، نام عام سرزمین‌های ایران‌زمین است که در اساطیر ایرانی و متون پهلوی، به سرزمین روشنایی و قلمرو اهوره‌مزدا شناخته شده است؛ همین نگرش در کتاب‌های جغرافیایی دورۀ اسلامی و متون ادب فارسی تکرار شده که نتیجۀ چنین نگرشی، ایران‌شهر را هم‌چون یک مرکز برای جهان کهن می‌انگارد که تقدّس دارد و باید از دست‌‎اندازی اهریمنان مصون ماند. از سویی دیگر، بابل تمدّنی بزرگ و اثرگذار در بین‌النّهرین بود که پس از سومریان سر برآورد و بسیاری از تمدّن‌های خاورمیانه و شمال آفریقا و اروپا را بویژه در باورهای نجومی متأثّر کرد. با تسخیر بابل از سوی کورش هخامنشی و افزودنش به ایران، این سرزمین، همواره بخشی از ایران‌شهر بشمار می‌آمده که این وضعیّت در متون جغرافیایی اسلامی هم انعکاس یافته است. با توجّه به این انتساب، بابل هم باید مانند ایران سرزمینی سپند باشد، امّا در باور ایرانیان، همین بابل خاست­گاه جادوان و اهریمنان و قلمروِ برای آنان انگاشته شده و پاره‌ای از مصائب ایران نیز از آن‌جا خاسته و این برخلاف همۀ انگاره‌های خوبی است که دربارۀ ایران­شهر وجود دارد. در این جستار به شیوه‌ای توصیفی تحلیلی گفته شده که چون بابل در غرب جغرافیای اسطوره‌ای ایران قرار گرفته، غروب‌جای خورشید است. چنین وضعیتی، طبق باورهای مهرپرستی، برای سرزمین‌های غربی و از جمله بابل شومی به هم­راه آورده است.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله ایران‌شهر، بابل، جغرافیای اسطوره‌ای، غرب، ادبیات فارسی،
عنوان انگلیسی The standpoint of Babylon in Persian mythological beliefs and its manifestation in Persian Literature
چکیده انگلیسی مقاله Iranshahr is the common name of the lands in Iran's terrain recognized in Persian mythology and in Pahlavi texts as the land of light and the territory of Ahuramazda.  This idea is repeated in geography books in the Islamic era and in Persian literary texts.  The result of this view regards Iranshahr as a center for the ancient world which is sacred and should remain intact from the invasion of evil doers.  On the other hand, Babylon had been an immense influential civilization in Mesopotamia rising after Summerians and had a great impact on other civilization of Middle East and North of Africa and in particular influenced Europe by its astronomical beliefs.  After Cyrus's capture of Babylon and its incorporation into Iran's soil, it had been always regarded as part of Iranshar, a fact reflected also in geographic texts.  Regarding this issue, Babel like Iran should be seen as a sacred and auspicious land, yet according to Iranian's beliefs Babylon is assumed a place where demons and sorcerers arise and certain Iran's miseries proceeds from this place and this is contrary to all the positive attributes given to Iranshahr.  Using descriptive analytic approach in this research it is argued that since Babel is located in the west of Iran's mythological geography where the sun sets, therefore according to cult of Mithras, its adherents believe that such strategic position had brought ominous outcome for the western lands, Babylon included.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله
نویسندگان مقاله نجم الدّین جبّاری |
استادیار دانش‌گاه کردستان. کردستان. ایران.عضو هیأت علمی دانشگاه کردستان

نشانی اینترنتی http://jpnfa.riau.ac.ir/article_1305_81efd707d267dec2bcc515a5df5a1a28.pdf
فایل مقاله اشکال در دسترسی به فایل - ./files/site1/rds_journals/1457/article-1457-880207.pdf
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات