این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
پژوهشنامه ادب حماسی، جلد ۱۴، شماره ۱، صفحات ۱۳-۳۴
عنوان فارسی ماه هاماوران یا شاه هاماوران؟
چکیده فارسی مقاله در داستان رستم و اسفندیار کتایون برای این­که مانعِ رفتنِ پسرش اسفندیار به سیستان و رویارویی با رستم بشود خدمات و پهلوانی­های رستم را یادآوری می­کند و از جمله می­گوید: «همان ماه هاماوران را بکشت/نیارست گفتن کس او را درشت» در این بیت منظور از ترکیب «ماه هاماوران» سودابه است و با این­که فقط در یک نسخه (لندن/ بریتانیا 675 ه.ق) آمده در همۀ چاپ­های معتبر و نیمه معتبرِ شاهنامه انتخاب شده است، امّا نگاشتۀ بیش­ترِ دست­نویس­ها، «شـاه هاماوران» است کـه فقـط در بعضی چاپ­های سنگی و کم اعتبارترِ شاهنامه دیده می­شود. چون در گزارش نبرد هاماوران در شاهنامه، شاه هاماوران از رستم زنهار می­خواهد و به دست او کشته نمی­شود مصحّحان، وجهِ «شاه هاماوران» را نادرست انگاشته و رها کرده­اند، در حالی که بررسیِ منابعِ متعدّدِ فارسی و عربی نشان می­دهد که از داستان جنگ هاماوران چند روایت (حدّاقل سه گزارش) مختلف وجود دارد که در بعضی از آن­هـا شاه هـامـاوران زنده می­ماند و در برخی دیگر به دست رستم کشته می­شود. مأخذِ اشارۀ بیتِ مذکور دستۀ دوم از روایاتِ مربوط به عاقبت کار پادشاه هاماوران و مستند بر مآخذ اصیل و حتّا کهن­تر از شاهنامه است که اتّفاقاً در بیتی دیگر از داستان رستم و اسفندیار هم بازتاب یافته است. بر این اساس ضبط «شاه هاماوران» که بِظاهر نادرست می­نماید به لحاظِ داستانی معتبر است و از نظر ضوابط تصحیح متن نیز به دلیلِ استناد بر اکثر نسخ و دشوارتر بودن نسبت به وجه «ماه هاماوران» باید در متنِ نهاییِ شاهنامه بیاید.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله ماه هاماوران، شاه هاماوران، جنگ هاماوران، تصحیح، شاهنامه،
عنوان انگلیسی Moon of Hamavaran or King of Hamavaran?
چکیده انگلیسی مقاله In the tale of Rostam and Esfandyar, Katayun in order to stop Esfandyar from going to Sistan and confront Rostam reminds him of Rostam's heroic deeds and his services to save Iran and thus states: "He who killed the moon of Hamavaran/person had the audacity to question him".In this couplet the moon of Hamavaran means Sudabeh and although this couplet appear in only one copy (in London, Britain 675Hijra) in all authentic and semi authentic editions of Shahnameh had been chosen. However in most manuscripts it is the king of Hamavaran which exists and this is encountered in merely certain stone and less authentic Shahnameh editions. Since in the report about the battle of Hamavaran in Shahnameh, the king of hamavaran begged Rostam for mercy and thus is not killed by him, editors regarded the version of King of hamavaran as incorrect and ignore this possibility whereas the study of various Farsi and Arabic sources indicate that from the story of the battle of hamavaran several versions at least three different reports exist in some of them the king of Hamavaran stays alive and in some other gets killed by Rostam. The reference for the aforementioned couplet above belongs to the second group of narratives related to the final destingy of King of hamavaran and is documented and based on the authentic and genunine source even earlier than Shahnameh which is also reflected in another couplet in the tale of Rostam and Esfandyar.  Based on this latter evidence the register of "King of Hamavaran" which apparently seems incorrect, from the story's point of view is reliable and also as far as criteria for the correction of the text are concerned since most editions agree and rely on the latter authentic source and the fact that it is more complex than the register "Moon of Hamavaran",King of Hamavaran should be included in the final text of Shahnameh.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله
نویسندگان مقاله سجاد آیدنلو |
عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور اورمیه

نشانی اینترنتی http://jpnfa.riau.ac.ir/article_1302_2a064464fb03fe8adbb2b4483dff0eff.pdf
فایل مقاله اشکال در دسترسی به فایل - ./files/site1/rds_journals/1457/article-1457-880204.pdf
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات