این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
تنش‌های محیطی در علوم زراعی، جلد ۱۰، شماره ۳، صفحات ۴۱۵-۴۲۳
عنوان فارسی بررسی سطوح مختلف تنش شوری و خشکی بر خصوصیات جوانه زنی و رشد اولیه دانه رست گندم (Triticum aestivum L.) و علف هرز جودره (Hordeum spontaneum Koch.)
چکیده فارسی مقاله مقدمه جوانه‌زنی یکی از مهمترین وقایع بحرانی برای موفقیت هر علف‌هرز است چون این مرحله رشد نماینده اولین مرحله‌ای است که علف‌هرز می‌تواند برای جایگاه اکولوژیکی رقابت کند. این فرایند به وسیله چندین عامل محیطی مانند نور، شوری، pH و رطوبت خاک تنظیم می‌شود. پی بردن به الگوی جوانه‌زنی و سبز شدن گونه‌های علف‌هرز می‌تواند اطلاعات جامعی برای توسعه استراتژی‌های مدیریت علف‌هرز در آینده فراهم کند. تنش شوری و خشکی یکی از عوامل محدود کننده در مراحل مختلف رشد و نمو گیاهان می‌باشد. جودره (Hordeum spontaneum Koch.) علف‌هرز یکساله زمستانه از تیره گندمیان است که جد جو زراعی محسوب شده و اخیراً در مزارع گندم آبی کشور گسترش فزاینده ای پیدا کرده است. با توجه به شرایط اقلیمی ایران و گسترش این علف‌هرز در مزارع گندم آبی و اهمیت پتانسیل آب در مرحله جوانه زنی و نیز عدم اطلاعات کافی در مورد جوانه زنی جودره، این مطالعه با هدف بررسی تاثیر تنش خشکی و شوری بر جوانه زنی علف هرز یاد شده اجرا شد. مواد و روش‌ها به منظور ارزیابی جوانه‌زنی، رشد اولیه گندم و جودره به تنش شوری و خشکی چهار آزمایش جداگانه بر پایه طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در ژرمیناتور در آزمایشگاه تحقیقاتی گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند اجرا گردید. سطوح مختلف شوری و خشکی عبارت بودند از: پتانسیل های اسمزی صفر، 0.3 -، 5- ، 10- و 15- بار. برای اعمال تنش شوری از کلرید سدیم به روش وانت‌هوف و برای اعمال تنش خشکی از پلی اتیلن گلایکول 6000 با روش میشل استفاده شد. پیش از شروع آزمایش ابتدا بذرها توسط هیپوکلریت سدیم 2 درصد به مدت یک دقیقه ضدعفونی شده و سپس با آب مقطر شسته شدند. تعداد 20 عدد از بذرهای ضدعفونی شده داخل پتریدیش های 9 سانتی متری شیشه ای حاوی کاغذ صافی واتمن شماره یک که قبلاً ضدعفونی گردیده بودند، قرار گرفتند و میزان 10 میلی لیتر از محلول مورد نظر و یا آب مقطر به آنها اضافه شد. شمارش بذرها هر روز انجام شد و تا روز آخر آزمایش ادامه داشت. معیار جوانه زنی بذرها خروج ریشه چه به اندازه 2 میلی‌متر یا بیشتر بود. طول و وزن ریشه چه و ساقه چه در پایان روز هفتم اندازه گیری شد. به منظور ارزیابی پتانسیل‌های مختلف شوری و خشکی در کاهش درصد جوانه‌زنی گندم و جودره، از مدل لجستیک سه پارامتری استفاده شد. یافته‌ها نتایج این تحقیق نشان داد که با افزایش سطوح مختلف شوری و خشکی درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، وزن تر دانه‌رست، وزن تر ریشه‌چه، وزن تر ساقه‌چه، طول ریشه‌چه هر دو گیاه کاهش یافت. به منظور ارزیابی اثر بازدارندگی تنش شوری و خشکی، مقایسه گروهی مستقل بین گندم و جودره بر صفات درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی طول ریشه‌چه و وزن تر دانه‌رست انجام شد. نتایج مقایسه گروهی مستقل بین دو گیاه نیز نشان داد که درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه در جودره بر اثر تنش شوری و خشکی نسبت به گندم کاهش بیشتری داشت که این کاهش معنی دار بود. در تنش شوری برازش مدل لجستیک سه پارامتری رابطه بین سطوح مختلف تنش و درصد جوانه‌زنی گندم و جودره را به خوبی توجیه نمود. پارامتر X‌50 مدل مذکور حاکی از کاهش 50 درصدی حداکثر جوانه‌زنی گندم و جودره به ترتیب در پتانسیل‌های اسمزی 10.82- و6.40- بار می‌باشد. پارامتر X‌50 در تنش خشکی برای گندم و جودره به ترتیب 12.63- و 5.20- بار بود. کاهش سرعت جوانه‌زنی تحت تأثیر سطوح مختلف تنش شوری و خشکی با درصد نهایی جوانه‌زنی مشابه بود. کاهش سرعت جوانه زنی با افزایش سطح شوری 76.08 و 100 درصد به ترتیب برای گندم و جودره بودند و در تنش خشکی کاهش سرعت جوانه‌زنی گندم و جودره به ترتیب 74.60 و 100 درصد بودند. نتیجه گیری با مقایسه پارامتر X‌50 و کمتر بودن آن در گیاه جودره نسبت به گندم و سایر نتایج این آزمایش می توان گفت جودره به تنش شوری و خشکی حساسیت بیشتری از گندم نشان می دهد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله
عنوان انگلیسی Evaluation of the germination characteristics and early seedling growth of wheat (Triticum aestivum L.) and wild barley (Hordeum spontaneum Koch.) under salt and drought stress conditions
چکیده انگلیسی مقاله Introduction Germination is an important critical phenomenon which is influenced by weeds. This growth stage indicates the first stage as weed might be a competitor for ecological niche. This process of germination is influenced by several environmental factors such as light, temperature, salinity, pH and soil moisture. Knowledge about the pattern of germination and emergence of weed species can provide useful information for the future development of management strategies. Salt and drought stresses are among constraints for plant growth and development. Wild barley )Hordeum spontaneum Koch.) is an annual winter weed from poaceae family. It enumerates ancestor barley (Hordeum vulgare) which is sharply spreading in wheat fields in Iran. Climate conditions of Iran showed a dramatic spread of wild barley on wheat field, vital role of water potential on germination stage and no enough information about wild barley germination; This experiment was designed to evaluate the effect of salt and drought stresses on wild barley germination and early growth in comparison with wheat. Materials and Methods In order to assess the effects of different salt and drought stress levels on germination and early growth of wheat (Triticum aestivum) and wild barely (Hordeum spontaneum). Four experiments were conducted in growth chamber at the Advance Research Laboratory, Faculty of Agriculture, The University of Birjand. Treatments were four levels of drought and salt stress that created by PEG 6000 and NaCl respectively (-0.3, -5, -10 and -15 bars and distilled water as control). Salt stress were created using NaCl based on the Vant Hoff formula and drought stress were created using polyethylene glycol (PEG600), based on the Michel formula. The seeds were disinfected by sodium hypochlorite, 2% for a minute and then washed with distilled water. Four replications of 25-seeds of wheat and wild barely were placed in 9-cm Petri dishes lined with two discs of filter paper, moistened with either 10 ml demonized water or treatment solution when required. The Petri dishes were sealed with Parafilm to minimize evaporation and placed directly in the germinator. The number of germinated seeds recorded daily until the end of the germination test. Seeds were considered to have germinated when the radical emerged. Each treatment measured radical fresh weight, plumule fresh weight, radical length, plumule length A functional three-parameter logistic model was fitted to the germination values (percentage) obtained at different concentrations of NaCl or PEG for both wheat and wild barely using SigmaPlot . Results The results revealed that as increase in salt and drought stresses significantly decreased the percentage of germination, germination rate, seedling fresh weight, radicle fresh weight, plumule fresh weight and radicle and plumule length in wheat and wild barely. In order to, evaluation the effect inhibition of salt and drought stresses did apply orthogonal contrast between wheat and wild barley on percentage germination, germination rate, radical length and seedling fresh weight. Orthogonal comparison in two stresses showed that percentage of germination, germination rate, root length and seedling fresh weight of wild barely decreased more than wheat. The functional three-parameter logistic model showed that, salinity at -10.82 and -6.40 bar, respectively caused 50 percent maximum germination percentage of wheat and wild barley and drought stresses at -12.82 and -5.20 bar respectively, caused 50 percent maximum germination percentage of wheat and wild barley. Decreasing in germination rate in salt and drought stresses were similar to germination percentage. Decrease of germination rate was recorded 76.08 and 100 % in salt stress in wheat and wild barely respectively, and 74.60 and 100 % respectively in wheat and wild barely in drought stress. Conclusion Overall, result showed that wild barely was more sensitive to salt and drought stresses as compared to the wheat.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله
نویسندگان مقاله مجتبی حسینی |
دانشجوی دکترای علوم علف های هرز دانشگاه فردوسی مشهد
سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه فردوسی (Ferdowsi university)

مهدی مجاب |
مربی، گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه پیام نور، ایران

غلامرضا زمانی |
عضو هیات علمی گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند
سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه بیرجند (Birjand university)

نشانی اینترنتی http://escs.birjand.ac.ir/article_611_9d6c6b30cb380fd8211b13a8cfb56527.pdf
فایل مقاله اشکال در دسترسی به فایل - ./files/site1/rds_journals/2420/article-2420-470727.pdf
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات