این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
تنش‌های محیطی در علوم زراعی، جلد ۱۰، شماره ۲، صفحات ۲۲۵-۲۳۵

عنوان فارسی تأثیر دور آبیاری و کود نیتروژن بر صفات مورفولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد ارزن (Panicum miliaceum L.)
چکیده فارسی مقاله مقدمه ایران با میانگین سالانه 240 میلیمتر بارندگی در مناطق خشک و نیمه خشک جهان طبقه بندی شده است. تبخیر و تعرق بالا و محدودیت منابع آبی مهمترین عوامل محیطی موثر در کاهش عملکرد گیاهان در ایران هستند. همچنین کمبود نیتروژن بر تقسیم مواد فتوسنتزی در بخشهای رویشی و زایشی گیاه موثر بوده و می­تواند رشد و عملکرد گیاهان را تحت تاثیر قرار دهد. از اینرواین با توجه به اهمیت و نقش­های متفاوت آب و نیتروژن در فرآیندهای حیاتی گیاهان، تحقیق حاضر با هدف بررسی اثر دور آبیاری و کاربرد کود نیتروژن بر صفات مورفولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد ارزن دانه­ ای در بیرجند انجام شد. مواد و روش­ها این تحقیق به صورت کرت­های خرد شده بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند در سال 1388 انجام شد. کرت­های اصلی دور آبیاری در سه سطح (7، 14 و 21 روز) و کرت­های فرعی کاربرد کود نیتروژن در پنج سطح (شاهد یا عدم مصرف کود، 50 کیلوگرم نیتروژن در هکتار، محلول­پاشی+ کاربرد 50 کیلوگرم نیتروژن در هکتار ، 100 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و محلول­پاشی + کاربرد 100 کیلوگرم نیتروژن در هکتار) در نظر گرفته شد. بافت خاک مزرعه آزمایشی لومی و اسیدیته­ آن برابر 8 و هدایت الکتریکی 4.49 میلی­موس بر سانتیمتر بود و میزان کربن آلی ، میزان کل نیتروژن و مقدار فسفر و پتاسیم قابل دسترس خاک در عمق 30-0 سانتی متر خاک به ترتیبا 0.32 درصد، 0.08 درصد، 16.4 و 501 پی­ پی­ ام بود. در پایان تجزیه و تحلیل داده­ها توسط نرم­افزار آماری MSTAT-C انجام گردید و مقایسه میانگین­ ها با استفاده از آزمون چنددامنه ­ای دانکن در سطح 5 درصد صورت گرفت. نتایج و بحث نتایج تجزیه واریانس نشان داد که دور آبیاری به طور معنی­ داری صفات ارتفاع بوته، مساحت برگ پرچم، تعداد خوشه در متر مربع، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک را تحت تاثیر قرار داد. همچنین ارتفاع بوته، مساحت برگ پرچم، تعداد خوشه در متر مربع و عملکرد دانه به طور معنی­داری تحت تاثیر سطوح نیتروژن قرار گرفت و اثر متقابل دور آبیاری و نیتروژن تنها بر وزن هزار دانه ارزن معنی­دار بود. مقایسه میانگین­ها بیانگر آن است که با افزایش دور آبیاری از 7 به 21 روز، ارتفاع بوته، مساحت برگ پرچم، تعداد خوشه در متر مربع، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک به ترتیب 36.8، 33.6، 32.9، 18.58، 44.4 و 40.1 درصد کاهش یافت. همچنین کاربرد 50 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به همراه محلول­پاشی این کود باعث افزایش 20.40، 21.9، 47.8 و 52.3 درصدی به ترتیب ارتفاع بوته، مساحت برگ پرچم، تعداد خوشه در متر مربع و عملکرد دانه نسبت به تیمار عدم کاربرد نیتروژن گردید. به نظر می­رسد تنش کمبود آب با توجه به اثرات آن بر فتوسنتز، تنفس، جذب یون­ها، متابولیسم عناصر غذایی و هورمون­ها، رشد سلولی در ساقه و برگ و در نتیجه شاخص سطح برگ را کاهش داده و همچنین باعث کاهش طول دوره گلدهی و پر شدن دانه ­ها می­گردد که در نهایت کاهش عملکرد دانه و اجرای آن را به دنبال دارد. احتمالا کاهش سطح برگ یک روش سازگاری گیاه برای شرایط کمبود آب و بقا از طریق کاهش سطح تعرق کننده است. به علاوه با افزایش کاربرد نیتروژن، سطح فتوسنتزکننده گیاه و تولید مواد فتوسنتزی افزایش یافته و بنا براین عملکرد دانه افزایش یافت. ­نتیجه ­گیری به طور کلی نتایج تحقیق حاضر نشان داد که کمبود آب و نیتروژن عمدتا از طریق کاهش تعداد خوشه در متر مربع باعث کاهش معنی­دار عملکرد اقتصادی ارزن گردید. در نهایت نتایج تحقیق نشان داد که برای دستیابی به بیشترین عملکرد ارزن در منطقه بیرجند، تیمار دور آبیاری 7 روز و کاربرد 50 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به همراه محلول­پاشی این کود قابل توصیه می­باشد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله ارتفاع، ارزن، برگ پرچم، دانه، کم آبی، کود،

عنوان انگلیسی Effect of irrigation interval and N fertilizer application on morphological traits, yield and yield components of millet (Panicum miliaceum L.)
چکیده انگلیسی مقاله Introduction Iran with mean annual precipitation of 240 mm is categorized in arid and semi-arid zones of the world. High evapotranspiration and limitation of water resources are important environmental parameters that caused reduction of the plants yield in Iran. Also nitrogen deficiency affects the partitioning of assimilates among vegetative and reproductive organs and can influence the growth and yield of the plants. Therefore, given the importance and different roles of water and nitrogen in vital processes of the plants, the objective of the present research was to study the effect of irrigation interval and N fertilizer application on morphological traits, yield and yield components of millet in Birjand, Iran. Materials and Methods This research was conducted as split-plots based on a Randomized Complete Block Design with three replications, at Agricultural Research Center of Birjand branch, Islamic Azad University in 2009. The main plots included irrigation interval at three levels (7, 14 and 21 days) and the sub-plots were N fertilizer application at five levels (control or 0 kg N. ha-1, 50 kg N. ha-1, 50 kg N. ha-1 + foliar application, 100 kg N. ha-1 and 100 kg N. ha-1 + foliar application kg N. ha-1). The texture of the soil in research farm was loam with the pH of 8, electrical conductivity of 4.49 mmhos cm-1 whose organic carbon, total N, P, and K content was 0.32%, 0.08%, 16.4 ppm and 501 ppm at the depth of 0-30 cm, respectively. In the end, all data were analyzed by MSTAT-C statistical software and means were compared by Duncan Multiple Range Test at 5% level. Results and Discussion The results of analysis of variance indicated that the effect of irrigation interval on plant height, panicle number per m2, 1000-seed weight, seed yield and biological yield were significant. Also, plant height, flag leaf area, panicle number per m2 and seed yield were significantly affected by nitrogen levels. Interaction of irrigation interval and N fertilizer only significantly affected1000-seed weight. Means comparison indicated that the increase in irrigation interval from 7 to 21 days decreased plant height, flag leaf area, panicle number per m2, 1000-seed weight, seed yield and biological yield, 36.8, 33.6, 32.9, 18.5, 44.4 and 40.1 percent respectively. Also, 50 kg N. ha-1 + foliar application treatment increased plant height, flag leaf area, panicle number per m2 and seed yield, 20.4, 21.9, 47.8 and 52.3 percent, respectively as comparison with non-nitrogen application treatment. It is seems that water deficit stress, due to its effect on photosynthesis, respiration, ionic absorption, nutrients and hormones metabolism processes reduced the growth of stem and leaf cells and decreased leaf area and led to a decrease in flowering and grain filling period which finally caused reduction of yield and yield components. Probably, the decrease in leaf area is a response to stress for adapting water deficit conditions and survival through decreasing transpiring area of the plant. Moreover, with the increase in N application, plant photosynthesizing area and assimilate production increased and therefore seed yield increased. Conclusions In total, the results of the current study indicated that water and nitrogen deficiency significantly decreased millet economical yield mainly by decreasing panicle number per m2. Finally, results of research showed that treatment of 7 days irrigation interval and 50 kg N. ha-1 + foliar application recommended for the cultivation of millet in Birjand region for production maximum of millet seed.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Fertilizer, Flag leaf, Height, Millet, Seed, Water deficit

نویسندگان مقاله امین محمدی |
دانش آموخته کارشناسی ارشد زراعت، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران
سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند (Islamic azad university of birjand)

سید غلامرضا موسوی | seyed gholamreza
دانشیار گروه زراعت، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران
سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند (Islamic azad university of birjand)

محمدجواد ثقه الاسلامی | mohammad javad
دانشیار گروه زراعت، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران
سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند (Islamic azad university of birjand)


نشانی اینترنتی http://escs.birjand.ac.ir/article_579_72fd1c7381087b32a4f95eaf630f91f8.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات