این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
تنش‌های محیطی در علوم زراعی، جلد ۱۰، شماره ۱، صفحات ۱۰۵-۱۱۸
عنوان فارسی تاثیر هورمون های سیتوکینین و اکسین بر عملکرد دانه و انتقال مجدد ماده خشک به دانه های ذرت (Zea mays L.) در الگوهای مختلف کاشت در شرایط شور
چکیده فارسی مقاله مقدمه ذرت (.Zea mays L) گیاهی از خانواده غلات است و در سطح جهانی از نظر میزان تولید در دنیا در رتبه اول قرار دارد (FAO, 2013). شوری یک فاکتور مهم محدود کننده رشد و باروری گیاه است. ذرت یک گیاه زراعی نیمه حساس به شوری است (Turan et al., 2009). الگوی کاشت بوته­ها یک فاتور مهم در بهبود عملکرد گیاهان می­باشد. روش­های کاشت در شرایط شور با روش­های متداول کاشت در شرایط غیر شور متفاوت می­باشد. سیتوکینین (Rajala and Peltonen-saninio, 2001) و اکسین (Jung and Park, 2011) نقش مهمی در تحمل گیاهان به شوری دارند و باعث بهبود رشد و نمو گیاهان در شرایط شوری می­شوند. ولی اطلاعات کمی در خصوص رابطه بین تحمل شوری و سطوح و سیتوکینین اکسین در گیاهان وجود دارد. لذا هدف از اجرای این تحقیق بررسی تاثیر هورمون‌های سیتوکینین و اکسین بر عملکرد و انتقال مجدد ماده خشک به دانه­ های ذرت در الگوهای مختلف کاشت در شرایط شور بود. مواد و روش­ها این آزمایش در سال 1392 در ایستگاه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی بوشهر واقع در شهرستان دشتستان با عرض جغرافیایی 29 درجه و 16 دقیقه شرقی و طول جغرافیایی 51 درجه و 31 دقیقه شمالی واقع شده و ارتفاع از سطح دریا برابر با 70 متر اجرا شد. آماده‌سازی زمین با انجام عملیات شخم در اردیبهشت و دو دیسک عمود برهم و ایجاد جوی‌پشته‌هایی به فاصله 75 سانتی‌متر با فاروئر در مرداد انجام شد. هرکرت شامل 5 ردیف کاشت با فاصله 75 سانتی­متر بود. طرح آزمایشی مورد استفاده طرح اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار بود. الگوی کاشت (یک ردیف روی پشته، دو ردیف طرفین پشته به صورت زیگزاگ و یک ردیف کف فارو) به عنوان فاکتور اصلی و مصرف یا عدم مصرف تنظیم کننده (عدم مصرف، مصرف سیتوکینین در مرحله V8-V10 و مصرف اکسین در زمان ظهور ابریشم) در کرت‌های فرعی بررسی گردید. هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک برابر با 5.2 و آب مزرعه برابر با 4 دسی‌زیمنس بر متر بود. سیتوکینین (بنزیل آدنین، مرک) و اکسین ( ایندول بوتریک اسید، مرک) به ترتیب با غلظت 50 و 10 میلی­گرم در لیتر در هنگام غروب آفتاب محلول­پاشی شدند. برای اندازه‌گیری صفات ارتفاع بوته، طول بلال، قطر بلال، تعداد دانه در ردیف، تعداد ردیف بلال و وزن هزار دانه 10 بوته به طور تصادفی در هر کرت انتخاب شد. برداشت نهایی بعد از حذف حاشیه‌ها، از 3 ردیف وسط و سطح 9 مترمربع در هر کرت انجام شد و پس از جدا کردن دانه از بلال به وسیله دستگاه شیلر، عملکرد دانه بر اساس رطوبت 14 درصد محاسبه گردید. برای انجام محاسبات آماری از نرم‌افزار SAS Ver. 9.1 و برای رسم نمودارها از نرم‌افزار Excel استفاده شد. مقایسه میانگین تیمارها به روش چند دامنه­ای دانکن اجام شد. یافته­ ها نتایج نشان داد که الگو‌های مختلف کاشت از نظر میزان، کارایی و سهم انتقال مجدد و فتوسنتز جاری، عملکرد بیولوژیک، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت تفاوت معنی‌داری داشتند. از نظر زمان مصرف سیتوکینین بیشترین میزان و سهم انتقال مجدد مربوط به تیمار عدم مصرف سیتوکینین بود و بیشترین کارایی و سهم فتوسنتز جاری به زمان مصرف 8 تا 10 برگی اختصاص داشت. همچنین بیشترین میزان و سهم انتقال مجدد، میزان فتوسنتز جاری، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت با مصرف اکسین در زمان ظهور ابریشم بدست آمد و بیشترین سهم فتوسنتز جاری و عملکرد بیولوژیک به تیمار عدم مصرف سیتوکینین اختصاص داشت. اثبات شده است که سیتوکینین و اکسین در تقسیم سلولی آندوسپرم در مرحله پر شدن دانه نقش دارند. از این رو این هورمون­ها می­توانند در تعیین ظرفیت دانه (اندازه مقصد) برای تجمع کربوهیدرات­ها تأثیر گذار باشند (Koocheki and Sarmadnia, 2012). مشخص شده است که اکسین در انقال و تجمع کربوهیدرات­ها در دانه­ ها نقش دارد (Darussalam Cole and Patrick, 1998). اعتقاد بر این است که اکسین و سیتوکینین در تنظیم قدرت مقصد از طریق افزایش تقسیم و بزرگ شدن سلول­های آندوسپرم و یا کنترل انتقال آسیمیلات­ها به مقصد موثر هستند (Kaya et al., 2010). نتیجه­ گیری به طور کلی نتیجه­ گیری شد که با الگوی کاشت کف فارو و مصرف سیتوکینین در زمان 8 تا 10 برگی (50 میلی­گرم در لیتر) و مصرف اکسین در زمان ظهور ابریشم (10 میلی­گرم در لیتر) اثرات شوری بر گیاه کاهش یافته و بیشترین عملکرد دانه حاصل شد. به دلیل کاهش تجمع نمک در الگوی کاشت کف فارو در مقایسه با الگوی کاشت یک ردیفه، الگوی کاشت کف فارو می­تواند در مناطق شور و نیمه شور جهت کاشت گیاه مورد استفاده قرار بگیرد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله ظهور ابریشم، کارایی انتقال مجدد، کف فارو، مرحله رشد،
عنوان انگلیسی Effect of cytokinin and auxin hormones on yield and dry matter remobilization of corn in different planting patterns under saline conditions
چکیده انگلیسی مقاله Introduction Maize (Zea mays L.) belongs to the family Poaceae and it is the first important cereal crop of the World (FAO, 2013). Salinity is one of the major environmental factors limiting plant growth and productivity. Maize is sensitive to salinity (Turan et al., 2009). Planting method is one of a crucial factor for improving crop yield. Planting methods in saline and non-saline conditions are different. Cytokinin (Rajala and Peltonen-saninio, 2001) and Auxin (Jung and Park, 2011) are known to play a significant role in plant tolerance to salt stress and to significantly improve the growth of crop plants grown under salinity. However, little information appears to be available on the relationship between salinity tolerance and auxin or cytokinins levels in plants. In this respect, the objective of this study was to study the effects of foliar applications of cytokinin and auxin hormones on yield and dry matter remobilization of grain Maize (Zea mays L.) under different planting patterns in saline conditions. Materials and methods The experiment carried out at Bushehr Agricultural and Natural Resources Research Center, Dashtestan station with 29° 16´ E latitude and 51° 31´ N longitude and 70 m above see surface during 2013 growing season. The field plowed by April at 2013 and then prepared and sowed by August at 2013. There were five rows with 75 cm distance. A split factorial design based on complete randomized blocks with three replications was conducted. Planting pattern (ridge planting, double rows of planting on ridge in zigzag form and furrow planting) as the main factor and time of cytokinin (0 as control, V5- V6 stage and V8- V10 stage) and auxin (0 as control, silking stage, two weeks after silking stage) foliar-applied was considered in a factorial. Cytokinin (Benzyl Adenine, Merck) and Auxin (Indole-3-Butiric Acid, Merck) were sprayed on the entire plant in the evening with concentration of 50 and 10 g. l-1, respectively. All morphological and yield component traits measured on 10 randomly selected plants of each plot. Yield was measured in 9 m2 for each treatment. Data analyzed using the SAS (Ver.9.1) and Significance of differences between means was conducted using Duncan’s multiple range test. Results The results showed that different planting patterns in terms of amount, efficiency and contribution of dry matter remobilization (DMT), amount, efficiency and contribution of current photosynthesis (CP), 1000 kernel weight, grain yield and harvest index were significant. Generally, results of this research indicate improved yield and yield components of maize due to the change pattern from one row to the furrow planting in salinity conditions. At the times of BA application, the maximum amount of amount and contribution of DMT Was dedicated to non-use. While the maximum amount of efficiency and contribution of CP Was dedicated to time consumed V8- V10 stage. The maximum amount of amount and contribution of DMT, amount of CP, 1000 kernel weight, grain yield and harvest index produced by time of auxin foliar-applied in silking stage and the most CP and biological yield was assigned to the non-use. It has been found that both auxin and cytokinin may have a role in mediating cell division in the endosperm during the grain-filling stage. Therefore, these hormones might regulate the grain capacity (sink size) for the accumulation of carbohydrates (Koocheki and Sarmadnia, 2012). It has been found that IAA actively participated in the mobilization and accumulation of carbohydrates in seeds (Darussalam Cole and Patrick, 1998). Auxin and cytokinins hormones are also thought to be involved in regulating sink strength either by mediating the division and enlargement of endosperm cells or by controlling the import of assimilates to the sink (Kaya et al., 2010). Conclusions It is concluded that furrow planting with CK application in V8- V10 stage (50 g. l-1) and IBA in silking stage (10 g. l-1) reduced effects of salinity on plant and produced the highest grain yield. Due to its effect on diminishing salt aggregation in relation to ridge planting, furrow planting prepare semi saline and saline areas for growing crops.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله
نویسندگان مقاله داوود دوانی |
دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی دانشگاه شهید چمران اهواز و مدرس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بوشهر.
سازمان اصلی تایید شده: مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بوشهر

مجید نبی پور |
استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شهید چمران اهواز.
سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه شهید چمران (Shahid chamran university)

حبیب اله روشنفکر دزفولی | roshanfekr dezfuli
دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شهید چمران اهواز.
سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه شهید چمران (Shahid chamran university)

نشانی اینترنتی http://escs.birjand.ac.ir/article_535_551a64a5a1d45a4c47ff8be1f6f67b57.pdf
فایل مقاله اشکال در دسترسی به فایل - ./files/site1/rds_journals/2420/article-2420-391300.pdf
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات