کتابداری و اطلاع رسانی، جلد ۲۸، شماره ۱، صفحات ۶۳-۹۶

عنوان فارسی تجربه کاربران با آسیب بینایی در تعامل با سامانه‌های پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران: چالش‌ها و محدودیت‌ها
چکیده فارسی مقاله هدف: این پژوهش با هدف مطالعه تجربه کاربران با آسیب بینایی در تعامل با سامانه‌های پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) و رسیدن به چالش‌های استفاده از این سامانه‌ها انجام شد.
روش‌ پژوهش: پژوهش حاضر نوعی پژوهش اکتشافی کاربردی است که با رویکرد کیفی انجام شد و از ابزار مصاحبه و مشاهده رفتار کاربران با آسیب بینایی با پروتکل بلنداندیشی همزمان برای مطالعه کاربرانی که از فناوری کمکی برای تعامل با سامانه‌های ایرانداک بهره می‌گیرند، استفاده شد. تعاملات 24 کاربر با آسیب بینایی در حین انجام وظایف مختلف در این سامانه‌ها مورد تحلیل قرار گرفت. برای جمع‌بندی و تجزیه و تحلیل داده‌های کیفی از نرم‌افزار مکس‌کیودا استفاده شد. یادداشت‌ها مشاهده و صحبت‌های مشارکت‌کنندگان بر اساس تحلیل محتوای کیفی و در قالب کدگذاری اولیه و ثانویه بررسی شد و مقوله‌ها، زیرمقوله‌ها و مفاهیم تعیین ‌گردید. 394 کد اولیه در 9 مقوله و 28 زیرمقوله در این فرایند حاصل گردید.
یافته‌ها: چالش‌هایی در ساختار اطلاعات و روابط، جایگزین‌های متنی برای محتوای گرافیکی و غیرمتنی، سازگاری محتوا با نرم‌افزار صفحه‌خوان، پیمایش با ‌صفحه‌کلید، قابل پیمایش بودن صفحات، عملکرد قابل پیش‌بینی عناصر صفحه، کمک ورودی، محدودیت‌های زمانی و ویژگی‌های حسی توسط مشارکت‌کنندگان گزارش گردید.
نتیجه‌گیری: داده‌های حاصل از این مطالعه، سرنخ‌های ارزشمندی را در مورد چالش‌های کاربران با آسیب بینایی برای پیمایش سامانه‌های ایرانداک ارائه می‌دهد. این مطالعه جزء اولین تلاش‌ها برای بررسی سیستماتیک تعامل کاربران صفحه‌خوان با سامانه‌های ایرانداک محسوب می‌شود. بهبود کاربرد‌پذیری این سامانه‌ها، مستلزم تلاش‌های جدی در جهت رفع موانع شناسایی شده و اجرای توصیه‌های پژوهشی است.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله کاربران با آسیب بینایی،نابینایان،پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران،ایرانداک،رفتار اطلاع‌یابی،

عنوان انگلیسی Experience of Visually Impaired Users Interacting with Systems of the Iranian Research Institute for Information Science and Technology (IranDoc): Challenges and Limitations
چکیده انگلیسی مقاله Objective: This study aimed to investigate the experiences of visually impaired users when interacting with the Iranian Research Institute for Information Science and Technology (IRANDOC) systems and to identify the challenges they encounter.
Methodology: The research employed a qualitative approach using interviews and concurrent think-aloud protocols to observe visually impaired users interacting with IRANDOC systems using assistive technologies. The interactions of 24 visually impaired users were analyzed while performing defined tasks within these systems. The study population consisted of visually impaired individuals with university degrees who could independently interact with the screen using a keyboard or assistive technologies such as screen readers and magnifiers, and had the necessary knowledge to use search engines and websites. MAXQDA software was used to summarize and analyze the qualitative data. The observation notes and participant statements were analyzed using qualitative content analysis, resulting in 394 initial codes categorized into 9 categories and 28 subcategories. Guba and Lincoln's criteria were used to ensure the reliability and validity of the data.
Findings: Challenges were identified in information structure and relationships (logical headings, structure of boxes, buttons, radio buttons, checkboxes, and comboboxes, clear and descriptive labels, serial reading of content, and meaningful sequence), text alternatives for graphic and non-text content and security codes/CAPTCHAs, functional principles, design of tables, content in accessible formats, keyboard navigation (shortcuts and cursor cancellation), input assistance (error identification, error suggestion, error prevention, form control labels, and reduced keystrokes), content compatibility with screen reader software (status messages), navigability of pages (page titles and link purpose), predictable performance of page elements (conventional operation and guidance and support), sensory features (accessibility menu, contrast, magnification, use of color, and alignment of options), and time constraints (moving content).
Conclusion: This research emphasizes the importance of ongoing efforts to improve the usability of IRANDOC systems for all users, including those with visual impairments. By addressing the identified challenges outlined in this study, IRANDOC can strive to create a more inclusive and equitable information environment for all researchers. This study is one of the first systematic investigations into the interaction of screen reader users with IRANDOC systems. Improving the usability of these systems requires serious efforts to address the identified challenges and implement research recommendations. Much work remains to be done. The issues identified in this study need to be investigated. Design is an iterative process. Redesign and usability testing should continue until we are confident that the new design meets our goals.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله کاربران با آسیب بینایی,نابینایان,پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران,ایرانداک,رفتار اطلاع‌یابی

نویسندگان مقاله اعظم نجفقلی‌نژاد ورجوی |
دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی، استادیار گروه پژوهشی علوم داده، اطلاعات و هوش مصنوعی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، تهران، ایران.


نشانی اینترنتی https://lis.aqr-libjournal.ir/article_219408_35dbf3923c7e6aaabf51a84463ed368e.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات