این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای قرآنی، جلد ۷، شماره ۲۵-۲۶، صفحات ۲۱۲-۲۳۵
عنوان فارسی دیه زن از منظر قرآن و فمینیسم
چکیده فارسی مقاله  اشکالات وارده بر دیه زنان از دیدگاه قرآن مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. فمینیزم در لغت »اعتقاد به تساوی حقوق زن و مرد« و در اصطلاح تعریف‌های بسیاری دارد. فرودستی زنان از گذشته‌ای دور در شمار باورهای مسلم مردان قرار داشت. در متون مقدس و آثار فلاسفه نیز نشانه‌های روشنی از فرودستی زنان دیده می‌شود. حرکت‌ها و فعالیت‌های علمی و اجتماعی از قرن شانزدهم و هفدهم در برابر زن ستیزی آغاز شد. جنبش فمینیستی تاکنون سه موج پدید آورده است و چهار گرایش فمینیستی در میان هواداران این جنبش به چشم می‌خورد. جنبش فمینیستی در ایران نیز چالش‌هایی ایجاد کرد. قانون دیه و اختلاف دیه زن و مرد از قوانینی است که بیشترین هجمه‌ها را دیده است. هر دو آیه دیه - بقره، 178 و نساء، 98 - به حکم اشتراک احکام میان زنان و مردان دلالت بر دیه در قتل زنان دارد. در روایات نیز دیه زنان در قتل نفس، نصف دیه مردان آمده است. فقیهان شیعه و بسیاری از فقهای اهل سنت دیه زن را نصف مرد می‌دانند. عده‌ای این تنصیف را نشان زن ستیزی، جنسیت‌گرایی و فرودستی زنان در اسلام می‌دانند و آن را ناسازگار با آیات قرآن می‌خوانند و روایات ناظر به تنصیف را باطل می‌دانند. اگر مقصود این عده از آیات، آیاتی است که زن و مرد را از نظر ماهیت مانند هم نشان می‌دهد تنصیف ناسازگار با این آیات نیست، زیرا فلسفه دیه زن و نصف بودن آن مسائل اقتصادی است نه تفاوت ماهوی میان زن و مرد. اگر مقصود از آیات، آیات دیه است ناسازگاری رخ نمی‌دهد چون هیچ یک از دو آیه به مقدار دیه اشاره نمی‌کند و بر فرض ناسازگاری این ناسازگاری کلی نیست بلکه آیات مطلق است و روایات این آیات را مقید می‌کند. و اگر مراد از آیات، آیات قصاص است میان روایات دیه زن و این آیات ناسازگاری نیست. عده‌ای دیگر دیه را حکم امضایی می‌دانند نه تأسیسی و چون و چرا در احکام امضایی را روا می‌دانند، که این اشکال نیز از جهاتی در خور تردید است. جواز چون و چرا در احکام امضایی نیز نادرست می‌نماید. ادعای نیامدن مقدار دیه در قرآن و سنت متواتر، و بشری بودن حکم تنصیف در دیه زنان نیز از جهاتی چند باطل نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله
عنوان انگلیسی Blood Money for Women as Viewed by the Qur'an and feminism
چکیده انگلیسی مقاله The writer, in this article, has first beriefly reviewed the term femenism, the origin of feministic movement, feministic waves, feministic attitude and movement in Iran, and then proceeded to criticize the two objections proposed by advocates of male-female equality on the blood money (diyah) for women. The two objections are: Incompatibility of narations with the Qur'anic verses; and confirmativeness of blood money as well as portions of it which is open to debate concerning women's blood money. In response to the first objection, the writer mentions two possibilities for the incompatible verses, and responds to the second one through analysis.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله
نویسندگان مقاله محمد بهرامی |


نشانی اینترنتی http://jqr.isca.ac.ir/article_22335_11aee41979da2376971d291f44286ac1.pdf
فایل مقاله اشکال در دسترسی به فایل - ./files/site1/rds_journals/2404/article-2404-349048.pdf
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات