این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
ژئوفیزیک ایران، جلد ۱۷، شماره ۲، صفحات ۱۱-۳۳

عنوان فارسی بررسی کمی پارامترهای مؤثر بر تفکیک‌پذیری و عمق نفوذ داده‌های سونداژ تشدید مغناطیسی با استفاده از تجزیه مقادیر تکین تابع پیشرو
چکیده فارسی مقاله سونداژ تشدید مغناطیسی به دلیل حساسیت مستقیم به هیدروژن مولکول‌های آب، امکان تخمین محتوای آب و رسانندگی هیدرولیکی را فراهم می‌آورد. یکی از مسائل مهم در وارون‌سازی داده‌های ژئوفیزیکی ارزیابی صحت و اطمینان مدل‌های وارون‌شده است. به این معنی که با استفاده از ابزارهای ریاضی میزان قطعیت و یا عدم قطعیت مدل‌های به‌دست آمده از حل مسئله وارون به صورت کمی تعیین ‌گردد و این امر کمک شایانی در تفسیر بهتر مدل‌های ژئوفیزیکی می‌کند. ارزیابی کیفیت مدل‌های هیدروژئوفیزیکی که از وارون‌سازی داده‌های تشدید مغناطیس هسته‌ای سطحی نتیجه می‌شود، ضرورتی اجتناب ناپذیر است. در این پژوهش با استفاده از تجزیه مقادیر تکین تابع پیشرو MRS، ماتریس تفکیک‌پذیری مدل را استخراج می‌شود. در این روش مؤلفه های چون اندازه حلقه، مقدار بیشینه پالس ممان و همچنین شرایط سطح نوفه‌ی محیطی را به عنوان پارامترهای ورودی مؤثر بر تفکیک‌پذیری و عمق نفوذ داده‌های MRS مورد ارزیابی قرار می‌گیرید. تأثیر هر یک از این مؤلفه ها بر روی تفکیک‌پذیری داده‌های MRS از طریق مدل‌های مصنوعی و نیز داده‌های صحرایی سنجیده می‌شود. نتایج عددی نشان می‌دهد که افزایش اندازه حلقه در صورت ثابت بودن بیشینه پالس ممان منجر به افزایش عمق نفوذ و نیز افزایش تفکیک‌پذیری عمودی می‌شود. در حالتی که اندازه حلقه ثابت باشد و بیشینه پالس ممان افزایش یابد موارد مذکور نیز صادق است، یعنی استفاده از پالس ممان‌های بزرگتر باعث بهبود تفکیک‌پذیری عمودی و عمق نفوذ مؤثر داده‌های سونداژ تشدید مغناطیسی می‌شود. از طرفی افزایش سطح نوفه باعث کاهش تفکیک‌پذیری و عمق نفوذ مؤثر می‌شود. نتایج این تحقیق گام مهم در بهینه سازی پارامترهای برداشت با هدف بهبود تفکیک‌پذیری قائم در مدل‌های محتوای آب و زمان آسایش و نیز افزایش عمق نفوذ مؤثر در مطالعات سونداژ تشدید مغناطیسی در برخواهد داشت. همچنین پارامترهای هیدروژئوفیزیکی محتوای آب و زمان آسایش در چارچوب وارون‌سازی چند نمائی و با استفاده از روش GSVD برآورد می‌شود. با استفاده پارامترهای هیدروژئوفیزیکی منتج شده از مدل‌سازی وارون، علاوه بر تعیین عمق و ضخامت لایه آبخوان، امکان ارزیابی وضعیت هیدروژئولوژیکی آبخوان از لحاظ میزان تخلخل و آبدهی وجود دارد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله پارامترهای هیدروژئوفیزیکی، سونداژ تشدید مغناطیسی، تفکیک‌پذیری، مدل‌سازی وارون‌، مدل‌سازی چند نمائی، عمق قابل اطمینان،

عنوان انگلیسی Quantitative investigation of effective parameters on resolution and penetration depth of magnetic resonance sounding data using singular value decomposition of forward function
چکیده انگلیسی مقاله Due to the direct sensitivity to the hydrogen of water molecules, magnetic resonance sounding (MRS) provides estimate of hydro-geophysical parameters such as water content and hydraulic conductivity. The use of this method makes it possible to determine the presence or absence of water below the surface more precisely and to determine the important characteristics of the hydrogeology parameters of the aquifer layer such as water content and hydraulic conductivity. The MRS technique is based on the Nuclear Magnetic Resonance principles to determine the subsurface distribution of hydrogen protons. MRS measurements are carried out with a surface antenna as transmitter/receiver of electromagnetic signals. To obtain depth information, a series of measurements at different pulse moments, are passed through the loop. By varying the pulse moment, a spatial distribution of aquifer properties with respect to the depth can be obtained from the MRS data inversion. From data space point of view, in the inversion of magnetic resonance sounding data, three types of algorithms have been presented: Initial Amplitude Inversion, Time Step Inversion, and Full waveform inversion. Given that in the two first above-mentioned methods only a portion of the data is used for inversion, it is not possible to provide a stable solution with a suitable depth resolution in the inversion process, while the use of the full waveform inversion of the magnetic resonance signal (i.e., using whole data space) increases the stability and resolution of water content and relaxation time. One of the important issues to be considered in the inversion of geophysical data is the evaluation of the quality of inverted models. This means that using mathematical tools, the degree of certainty or uncertainty of the models obtained from solving the inverse problem is determined quantitatively, and this helps to better interpret geophysical models. Evaluating the quality of water content and relaxation time models resulting from the inversion of surface nuclear magnetic resonance data is also essential. In this research, we extract the model resolution matrix using singular value analysis of the leading MRS function. This method consists of evaluating the components of loop size, maximum moment pulse, distribution of subsurface layers as well as ambient noise level conditions as inputs on the resolution and depth of MRS data. The effect of each of these components on the resolution of magnetic resonance sounding data is measured through artificial models and field data. The results show that the loop size increases the penetration and also increases the vertical resolution if the maximum moment pulse is constant. This is also true if the loop size is constant and the maximum moment pulse is increasing. Increasing the noise level reduces the resolution and is managed through depth. The results of this dissertation will be an important step in optimizing measurement components to improve vertical resolution in water content and relaxation time models and also increase the penetration depth in magnetic resonance sounding studies. The hydro-geophysical sources of water and relaxation time are reviewed in the inversion of the polynomial using the GSVD method.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله پارامترهای هیدروژئوفیزیکی, سونداژ تشدید مغناطیسی, تفکیک‌پذیری, مدل‌سازی وارون‌, مدل‌سازی چند نمائی, عمق قابل اطمینان

نویسندگان مقاله فاطمه عالم گرد |
کارشناسی ارشد ژئوفیزیک، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

رضا قناتی |
استادیار، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران


نشانی اینترنتی https://www.ijgeophysics.ir/article_160757_ebecdb490abe39d2b117a4714861e0e2.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات