این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
پژوهش های آبخیزداری، جلد ۳۳، شماره ۴، صفحات ۷۷-۹۳
عنوان فارسی نقش اندوده سطحی ناشی از باران‌های متوالی در مؤلفه‌های رواناب در آبخیز کجور مازندران
چکیده فارسی مقاله تخریب خاک‌دانه‌ها بر اثر برخورد قطره‌های باران باعث شکل‌گیری اندوده‌ی سطحی، کاهش زبری و بسته‌شدن منافذ سطح خاک و به دنبال آن افزایش روان‌آب و فرسایش خاک می‌شود. توالی بارندگی از جمله رخ‌دادهایی است که ‌به‌رغم تأثیر در شکست خاک‌دانه‌ها و ایجاد اندوده‌ی سطحی، تاکنون کم‌تر از این جنبه بررسی شده است. در این پژوهش اثر سه باران متوالی و شکل‌گیری اندوده‌ی سطحی در دو نوع خاک لومی-شنی و لومی-شنی-رسی در کرت‌های کوچک آزمایشگاهی و با شبیه‌سازی باران به مدت 15 دقیقه پس از شروع روان‌آب با شدت‌های 50 و 90 میلی‌متر در ساعت بر مؤلفه‌های روان‌آب و هدررفت خاک بررسی شد. نتایج نشان داد که در هر دو بافت خاک و هر دو شدت بارندگی، اندوده‌ی سطحی خاک بر اثر باران‌های متوالی ایجاد شد. توالی بارندگی بر زمان شروع، حجم و زمان خاتمه‌ی روان‌آب تأثیر معنی‌دار (01/0P<) داشت. برپایه‌ی تصویربرداری سه‌بعدی در شدت 50 میلی‌متر در ساعت بر اثر توالی بارندگی زبری سطح خاک میانه‌بافت-شنی از 1/30 به 1/18 میلی‌متر و در خاک میانه‌بافت-شنی-رسی از 1/80 به 1/31 رسید. در شدت 90 میلی‌متر در ساعت اندازه‌ی زبری افزایش یافت و به 2/37 و 1/99 میلی‌متر به‌ترتیب در میانه‌بافت-شنی و میانه‌بافت-شنی-رسی رسید. با توجه به اثر باقی‌مانده‌های پوشش گیاهی بر اصلاح ساختمان و حفاظت ساختمانی خاک سطحی در برخورد قطره‌های باران، پیشنهاد می‌شود در راستای کاهش اندوده‌ی سطحی، از چرای بی‌رویه جلوگیری و پوشش گیاهی منطقه با کنش‌های اصلاحی تقویت شود.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله پاسخ آب‌شناسی، پایداری خاک‌دانه، زبری سطح خاک، شبیه‌ساز باران، عکس‌برداری سه‌بعدی،
عنوان انگلیسی The Role of Surface Sealing Caused by Subsequent Rainfall in the Runoff Components at the Kojour Watershed Mazandaran
چکیده انگلیسی مقاله Degradation of aggregates due to rain drop impacts leads to surface sealing formation, roughness reduction, filling of soil pores and consequently increase in the runoff rate and soil loss. Despite the effect on aggregate breakdown and formation of surface sealing, rainfall sequence is among the factors that have been less studied so far. Effect of three subsequent rainfalls and surface sealing formation were investigated on runoff and soil loss components in small experimental plots under simulated rainfalls with the intensities of 50 and 90 mm h-1 and duration of 15 min after time to runoff, in two soil types of sandy-loam and sandy-clay-loam, respectively. The results indicated that soil surface seal was formed by subsequent rainfalls in both of the studied soil textures and rainfall intensities. The rainfall sequence had the significant effect (P< 0.01) on the time to runoff initiation, runoff volume and runoff termination. Based on the results of a 3D scanning, soil surface roughness decreased from 1.30 to 1.18 in sandy-loam and from 1.80 to 1.31 mm in the sandy-clay-loam soil as a result of rainfall sequence with the intensity of 50 mm h-1. However, soil surface roughness increased and became 2.37 and 1.99 mm in sandy-loam and sandy-clay-loam soils, respectively, at the rainfall intensity of 90 mm h-1. Regarding the effects of vegetation residues on the structural modification and physical protection of surface soil against raindrop impacts, it is suggested to reduce grazing and also to increase the vegetative cover in the area in order to reduce surface sealing.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله پاسخ آب‌شناسی, پایداری خاک‌دانه, زبری سطح خاک, شبیه‌ساز باران, عکس‌برداری سه‌بعدی
نویسندگان مقاله رضا زارعی |
دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

عبدالواحد خالدی درویشان |
دانشیار گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، مازندران، ایران

نشانی اینترنتی https://wmrj.areeo.ac.ir/article_121798_6122b8d411efd63146bfb13d9b2d8e93.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات