این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
پژوهش های جغرافیای انسانی، جلد ۴۶، شماره ۱، صفحات ۱۹۷-۲۱۴
عنوان فارسی ژئوپلیتیک شیعه یا هلال شیعه (مبانی، اهداف و رویکردها)
چکیده فارسی مقاله پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن 1357، نظام ژئوپلیتیکی خاورمیانه را برهم زد. با فروپاشی این سیستم، تحلیلگران علوم اجتماعی و ژئوپلیتیک به تحلیل چرایی وقوع این رخداد و پیش‎بینی سیستم‎های جایگزین پرداختند. تشکیل یک حکومت شیعی در منطقۀ ژئوپلیتیکی خاورمیانه، سبب همگرایی شیعیان این منطقه و در پی آن، افزایش وزن ژئوپلیتیکی آنها شد؛ به‎طوری که تحلیلگرانی چون فولر و توال، مفهوم ژتوپلیتیک شیعه را برای بیان اهمیت و نقش شیعیان مورد استفاده قرار دادند و این مفهوم وارد ترمینولوژی جغرافیای سیاسی شد. تحولات بعدی خاورمیانه، همچون حملۀ آمریکا به عراق، فروپاشی حزب بعث و قدرت‎یابی شیعیان در عراق، سبب نگرانی سران کشورهای عربی از برهم خوردن سیستم نظم سنتی و موضع‎گیری در مقابل نظم جدید شد. ملک عبدالله، پادشاه اردن، ضمن انتقاد از افزایش قدرت شیعیان، اصطلاح هلال شیعی را مورد استفاده قرار داد و به‎دنبال او سران کشورهای مصر و عربستان سعودی نیز، ترس و نگرانی خود را با حمایت از مفهوم هلال شیعی بیان کردند. با اینکه تا کنون مقاله‎ها و سخنرانی‎های زیادی در مورد ژئوپلیتیک شیعه و هلال شیعه مطرح شده، به‎طور واضح و روشن به مفهوم‎سازی اهداف، اصول و رویکردهای این دو واژه پرداخته نشده است. از این رو پژوهش پیش رو، ضمن تحلیل چرایی طرح این مفاهیم، در پی پاسخ به این پرسش است که چه تفاوت‎هایی در مبانی، اهداف و رویکردهای دو مفهوم ژئوپلیتیک شیعه و هلال شیعه وجود دارد؟ نتایج پژوهش نشان می‎دهد ژئوپلیتیک شیعه، امری واقعی است که در بستر جغرافیایی خاورمیانه قرار دارد و پس از سقوط صدام و روی کار آمدن شیعیان در عراق، مفهوم آن پررنگ‎تر شده است، اما در مقابل، طرح مفهوم هلال شیعی یک موضوع غیر واقعی، ایدئولوژیک و برساختۀ ذهن کشورهای غرب و حاکمان سنی‎مذهب منطقه است که همواره تلاش می‎کنند با نفوذ بر افکار مردم و ژئوپلیتیک عمومی، ابتدا حکومت‎های خود را مشروع جلوه‎ داده و مردم سنی‎مذهب کشورهای خود را از خطر شیعه بترسانند و در مرحلۀ بعد، نفوذ و حضور خود (آمریکا و متحدانش) را در منطقه موجه جلوه دهند.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله انقلاب اسلامی ایران، خاورمیانه، ژئوپلیتیک شیعه، هلال شیعی،
عنوان انگلیسی Shia Geopolitics or Shiite Crescent (Principles, Goals and Approaches)
چکیده انگلیسی مقاله IntroductionIslamic Revolution in Iran (1979) transformed the geopolitical circumstances in the MiddleEast. of The system of social sciences and geopolitical analysts to analyze the occurrence ofalternative pay systems have also been collapsed. Shiite state in the Middle East region makesup a Convergence condition and they will be increased in geopolitical power. Otherdevelopments in the Middle East, such as, American attack to Iraq, the collapse of the BaathParty and the empowerment of Shias in Iraq were of concern to the Rulers of Arabic countriesin the Middle East. King Abdullah, of Jordan, criticized the rising power of Shiites in theMiddle East and of the Shiite Crescent. Next, the rulers of Saudi Arabia and Egypt tookadvantage of the Shiite Crescent. The question of this paper is that, what differences are there inthe principles, goals and approaches of both the geopolitical and Shia Shiite Crescent?MethodologyWith regard to the theoretical nature of the research, the present study is an application researchbearing a descriptive-analytical design. The data have been collected using library documentsand analyzed qualitatively.Results and DiscussionShiite political geography in the Middle East: Shiites are one of the most diverse Religions in  the world. Shia scattering is important both historically and also in terms of cultural andpolitical situations. Shiite makes up about twenty percent of the Muslims population. Shiitedispersed in Middle East. Starting from the Indian subcontinent and covering substantial parts ofIndia and Pakistan. Then, part of Afghanistan and Central Asia. Finally, included are all Iranianand Iraqi majorities. These are scattered in important parts of Turkey, Syria, Lebanon, Palestine,Jordan, Yemen and the Persian Gulf countries such as Bahrain and Saudi Arabia East region.Shia geopolitics: Shia geopolitics is meant to keep political geography. Shia people aredistributed in different countries, the Middle East, with central Iran. Belt of Shia includeseconomic life, strategically and Islamic history. Most Shiites live in the Persian Gulf where 75%of the world's oil and oil reserves has increased the importance of Shiite district. Differentperiods of Shia geopolitical state include:First period: weakness of Shia Geopolitical situation (Nineteenth Century to 1979): Duringthis period, Shia in different regions was faced with two major challenges. The first is anticolonialand the second fight of their rulers.Second period: The Revival of Shia Geopolitics (1979 to 2003): In fact, Iran's IslamicRevolution led more Liberation movements in the Middle East especially among Shiites fortheir rights. Shia geopolitical condition came out of the domestic conditionand its regionalaspects.Third period: The Shia geopolitical condition boom periods (from 2003 until today): Afterthe fall of Saddam Hussein in Iraq and low oppression pressure of the Iraq Shias, about 70percent of Iraq's population, a new era of democratic change and was emerged in the MiddleEast and they found international aspects.The Shiite Crescent: Shiite crescent started of Jabal and continues to Mesopotamia, Iran andthe Persian Gulf coast. King Abdullah of Jordan proclaimed that the main result of the war inIraq is a Shiite crescent formation under the leadership of Iran. According to him, if pro-Iranparties or politicians win in Iraq a crescent will be come from Iraq, Syria and Lebanon that willthereby lead to Shia Sunnis. It will be a great challenge for America and Arab countries in theMiddle East.ConclusionDifferences between Shia Geopolitical and Shia Crescent are: Shia geopolitics is a real issue andmore geographically in Shiite countries in the Middle East while Shia Crescent is an ideologicalissue and made mind the West and its regional allies in the Middle East. Shia geopolitics issustained but Shia Crescent is temporary. Shia geopolitics is real but Shia Crescent isUnrealistic and utopian.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Iran, Middle East, Shia Geopolitics, Shiite Crescent
نویسندگان مقاله برزین ضرغامی |
استادیار جغرافیای سیاسی، جهاد دانشگاهی

سید محمد جواد شوشتری | seyed mohammad javad
استادیار جغرافیای سیاسی، جهاد دانشگاهی

سلمان انصاری زاده |
دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران
سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه تهران (Tehran university)

نشانی اینترنتی http://jhgr.ut.ac.ir/article_50600_d2676fb92edc6f66d57f3a086e336a3a.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات