این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
پژوهش های ژنتیک گیاهی، جلد ۵، شماره ۱، صفحات ۱-۱۸
عنوان فارسی ارزیابی شاخص‌های انتخاب برای بهبود ژنتیکی عملکرد دانه هیبریدهای سینگل‌کراس ذرت دانه‌ای (Zea mays L.) در شرایط آبیاری مطلوب و تنش آبی
چکیده فارسی مقاله انتخاب بر اساس شاخص مناسب می‌تواند یکی از روش‌های موثر جهت گزینش غیر مستقیم برای بهبود همزمان عملکرد و اجزای آن باشد. به منظور تعیین شاخص انتخاب برای اصلاح ژنتیکی عملکرد، 60 هیبرید سینگل کراس ذرت دانه ای در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در شرایط تنش خشکی و بدون تنش (شاهد) در قالب دو آزمایش مجزا در ایستگاه طرق مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی کشت شدند. شاخص‌های انتخاب براساس صفات وارد شده در تجزیه رگرسیون گام به گام و با در نظر گرفتن ارزشهای فنوتیپی، ژنتیکی و اقتصادی محاسبه شدند. براساس نتایج حاصل از رگرسیون گام به گام در شرایط بدون تنش صفات رسیدگی فیزیولوژیک، ارتفاع بوته، عمق دانه، تعداد دانه در ردیف بلال و طول تاسل جمعا 68/60 درصد از تغییرات مربوط به عملکرد را تبیین نمودند، در حالیکه در شرایط تنش صفات تعداد دانه در ردیف بلال، ارتفاع بوته، ارتفاع بلال، وزن هزاردانه، طول بلال و تعداد برگ بالای بلال در مجموع 77/63 درصد از تغییرات مربوط به عملکرد را توجیه نمودند که در محاسبه شاخص انتخاب مورد استفاده قرار گرفتند. از 5 شاخص‌ انتخاب بهینه (اسمیت-هیزل) و یک شاخص انتخاب پایه (پسک- بیکر) برای گزینش ژنوتیپ‌های ذرت در شرایط تنش رطوبتی و غیر تنش استفاده شد. نتایج نشان داد که مقدار سودمندی نسبی گزینش بر مبنای عملکرد و پیشرفت ژنتیکی مورد انتظار برای کلیه صفات در شاخص دوم اسمیت هیزل در هر دو محیط غیر تنش و تنش، نسبت به سایر شاخص‌ها بیشترین میزان بود. براساس مقادیر عملکرد دانه و شاخص‌های انتخاب بهینه و پایه 20 درصد از ژنوتیپ‌های برتر توسط هر شاخص انتخاب شدند. برمبنای نتایج حاصله در شرایط غیرتنش ژنوتیپ 60 (رقم تجاری سینگل کراس 704 ) توسط تمامی شاخص‌ها به عنوان برترین ژنوتیپ و در شرایط تنش رطوبتی ژنوتیپ‌های متفاوتی به عنوان برترین‌ها توسط شاخص‌های مختلف انتخاب گردیدند که می‌توان به ژنوتیپ‌های 16 (ME77006/1×K1263/1)، 22 (ME77006/1×K1263/1) و 34 (ME78005/2× A679) اشاره کرد که لااقل توسط 2 یا 3 شاخص گزینشی مختلف برای شرایط تنش رطوبتی برگزیده شده‌اند.انتخاب بر اساس شاخص مناسب می‌تواند یکی از روش‌های موثر جهت گزینش غیر مستقیم برای بهبود همزمان عملکرد و اجزای آن باشد. به منظور تعیین شاخص انتخاب برای اصلاح ژنتیکی عملکرد، 60 هیبرید سینگل کراس ذرت دانه ای در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در شرایط تنش خشکی و بدون تنش (شاهد) در قالب دو آزمایش مجزا در ایستگاه طرق مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی کشت شدند. شاخص‌های انتخاب براساس صفات وارد شده در تجزیه رگرسیون گام به گام و با در نظر گرفتن ارزشهای فنوتیپی، ژنتیکی و اقتصادی محاسبه شدند. براساس نتایج حاصل از رگرسیون گام به گام در شرایط بدون تنش صفات رسیدگی فیزیولوژیک، ارتفاع بوته، عمق دانه، تعداد دانه در ردیف بلال و طول تاسل جمعا 68/60 درصد از تغییرات مربوط به عملکرد را تبیین نمودند، در حالیکه در شرایط تنش صفات تعداد دانه در ردیف بلال، ارتفاع بوته، ارتفاع بلال، وزن هزاردانه، طول بلال و تعداد برگ بالای بلال در مجموع 77/63 درصد از تغییرات مربوط به عملکرد را توجیه نمودند که در محاسبه شاخص انتخاب مورد استفاده قرار گرفتند. از 5 شاخص‌ انتخاب بهینه (اسمیت-هیزل) و یک شاخص انتخاب پایه (پسک- بیکر) برای گزینش ژنوتیپ‌های ذرت در شرایط تنش رطوبتی و غیر تنش استفاده شد. نتایج نشان داد که مقدار سودمندی نسبی گزینش بر مبنای عملکرد و پیشرفت ژنتیکی مورد انتظار برای کلیه صفات در شاخص دوم اسمیت هیزل در هر دو محیط غیر تنش و تنش، نسبت به سایر شاخص‌ها بیشترین میزان بود. براساس مقادیر عملکرد دانه و شاخص‌های انتخاب بهینه و پایه 20 درصد از ژنوتیپ‌های برتر توسط هر شاخص انتخاب شدند. برمبنای نتایج حاصله در شرایط غیرتنش ژنوتیپ 60 (رقم تجاری سینگل کراس 704 ) توسط تمامی شاخص‌ها به عنوان برترین ژنوتیپ و در شرایط تنش رطوبتی ژنوتیپ‌های متفاوتی به عنوان برترین‌ها توسط شاخص‌های مختلف انتخاب گردیدند که می‌توان به ژنوتیپ‌های 16 (ME77006/1×K1263/1)، 22 (ME77006/1×K1263/1) و 34 (ME78005/2× A679) اشاره کرد که لااقل توسط 2 یا 3 شاخص گزینشی مختلف برای شرایط تنش رطوبتی برگزیده شده‌اند.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله ارزش اصلاحی، سودمندی نسبی، صفات زراعی، گزینش
عنوان انگلیسی Genetic improvement of Grain Yield by Determination of Selection Index in Single Cross Hybrids of Maize (Zea mays L.)
چکیده انگلیسی مقاله Selection based on proper selection indices can be one of the most effective methods for indirect selection of yield and yield components, simultaneously. In order to determination of selection index for improvement of maize yield, 60 single cross maize hybrids were planted in two separate experiments (drought stress and normal conditions) based on randomized complete block design (RCBD) with three replications in Torogh agricultural station of Khorasan Razavi agricultural and natural resources research and education center, Mashad, Iran in 2013-2014. Morphological and phenological traits, yield and yield components were recorded. Selection indices were calculated based on results of stepwise regression considering to phenotypc, genotypic and economic values. Based on stepwise regression results in normal condition, physiological maturity, plant height, kernel depth, kernel no./row and tassel length totally could explain 60.68 percent of gain yield variation, then these traits were used to calculate selection index. In drought stress condition, kernel no./row, plant height, ear height, 1000 kernel weight, ear length and leaves no. above ear could explain 63.77 percent of grain yield variation that these traits were used to calculate of selection index. We used 5 optimum selection indices (smith-hazel) and one basic selection index as Pesk-Baker to screen the maize genotypes. The results showed that the relative efficiency of selection index based on yield and expected genetic gain for all of measured traits in selection index 2 was higher than others in both normal and drought stress conditions. Based on grain yield and selection indices, 20 percent of the best genotypes were selected by each selection indices. Based on derived results in normal condition, genotype no. 60 (ksc704 commercial hybrid) were selected by all of  selection indices as the best genotype, but in drought stress condition, different genotypes were selected by different selection indices like genotypes 16 (ME77006/1×K1263/1), 22 (ME77006/1×K1263/1) and  34 (ME78005/2× A679), that these genotypes at least were selected by 2 or 3 selection indices.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله
نویسندگان مقاله سعید خاوری خراسانی | Saeed Khavari Khorasani


عبدالناصر مهدی پور | Abdonaser Mahdi Poor


نشانی اینترنتی http://pgr.lu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-132-1&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله اشکال در دسترسی به فایل - ./files/site1/rds_journals/1866/article-1866-1851106.pdf
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده تخصصی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات