هنرهای صناعی اسلامی، جلد ۳، شماره ۱، صفحات ۱۴۱-۱۵۵

عنوان فارسی بررسی و شناخت رنگزاهای هنری ایران دورۀ اسلامی در کتابت و نگارگری (بر اساس شعر شاعران سبک خراسانی)
چکیده فارسی مقاله چکیده: بسیاری از نقاشی‌های ایران پس از اسلام در لابه‌لای نوشته‌های ادبی و اشعار، به تصویر درآمده‌اند. شاعر در شعر سبک خراسانی پیش از آن‌که شاعر باشد، تصویرگری است که تصاویر بدیع و متنوع را ابتدا در ذهنِ خود و سپس با بیانی بی‌نظیر در ذهنِ خوانندگان می‌نگارد. استفاده از اسامی ‌رنگزاها در رنگ‌آمیزی فضای شعری یا حضور آن‌ها به عنوان جانشین رنگ در این سبک، قابل تأمّل است. شاعر سبک خراسانی گاهی با واژه‌های مرتبط با کتابت و نگارگری مانند نقش‌کردن، خامه، دفتر و گاهی به صورت غیر مستقیم از قالب‌های گوناگون بیانی نظیر تشبیه، از اصطلاحات و مفاهیم رنگزاها به عنوان ابزار تصویرگری مدد جسته است.از آن‌جایی که تا دوره صفوی در مورد رنگزا‌های مورد استفاده در کتابت و نگارگری ایران اطلاعات زیادی در دسترس نیست و پرداختن به این موضوع، به منظور فن‌شناخت این آثار تاریخی جهت حفاظت و مرمت بهتر آن‌ها ضروری و لازم به نظر می‌رسد، می‌توان از اطلاعات نهفته در شعر سبک خراسانی در حوزۀ تصویرسازی‌ و رنگ‌آمیزی‌ها به منظور شناخت و بررسی رنگزاهای مورد استفاده در کتابت و نگارگریِ قرن 3 الی 6 ه.ق. استفاده نمود. شناسایی رنگزا‌هایی که به مرور زمان به فراموشی سپرده شده‌اند یا در طول زمان تغییر نام داده‌اند، از انگیزه اصلی نگارنده در تدوین پژوهش حاضر است. از مهم‌ترین نتایج این تحقیق، شناسایی تعدادی از رنگزاهای کهن ایران است که برای نخستین بار در این مقاله معرفی شده و با شناخت برخی از رنگزاها، قدمت استفاده از آن‌ها گاهی تا چندصد سال به عقب برگردانده شده‌است.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله رنگزاها‌، ایران دورۀ اسلامی، کتابت و نگارگری، شعر سبک خراسانی

عنوان انگلیسی The study and recognition of artistic dyes in the Islamic period of Iran in writing and painting (Based on poetry of Khorasanid style poets)
چکیده انگلیسی مقاله The main features of Iranian painting in the post-Islamic centuries are the association with Persian literature. Persian literature and Persian art have intrinsic links, since the artist and poet are based on the unit's vision, rooted in a culture and intellectual space, to create. The result of this poet's creation is a literary work, and this work can have all the features of the work of art. As many believe that painting aesthetics originates from the world of imagination, the poet is also a painter who paints and colors the poetry space with the element of imagination. The poetic style of Khorasani is one of the poetic styles in which the combination of words and pictures and colors are best illustrated. One of the important factors in shaping and illustrating this style is the color element. The use of dyes in Khorasani style poetry is significant. Many of Iran's paintings after Islam have been depicted in the context of literary writing and poetry. The poet in Khorasan i’s poetry style, before being a poet, is an illustrator who looks at original and diverse images first in his mind and then illustrate with a unique statement in the minds of the readers. Using the name of dyes in coloring the poetry space in this style can be considerd. The Khorasanid style Poets sometimes directly used the words related to writing and painting such as “Khame” that means pen and sometimes indirectly used the dyes in various forms of expressions such as metaphor.  Since, until the Safavid period, much information is not available about the dyes used in Iranian writing and painting, it is necessary to look at the subject in order to know the history of these works to protect and restore them better. On the pther hand one of the ways to access ancient information is to study the books of that time and our literature is a legacy of literature that is rich in scientific information and we know that, The style of Khorasani is Used.dyes to coloring the poems space like painting and study about the dyes used in poems is one way to recognize the colors used in the writing and painting of the 9rd to 12th centuries. So far, Persian art pigments before the Safavid era have not only been specifically addressed in the field of writing and painting, but also in general, and in ancient texts, only in dictionaries, medical books, or books of jewels and precious stones are scattered, There are some references to the color of some of the materials .Identifying the dyes that have been forgotten or have been renamed over time is a primary motive for the author's writing of the research. One of the most important results of this research is the identification of some of the ancient Iranian dyes that was introduced for the first time in this paper and with the recognition of some of the dyes, the use of them has been changed to some hundreds of years ago.

 

کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله pigment, dyes, Islamic period of Iran, writing and painting, poem, khorasanid poetry style

نویسندگان مقاله فاطمه سلحشور | Fatemeh salahshour
Islamic Azad University
دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، گروه زبان و ادبیات فارسی

عطامحمد رادمنش | Ata Mohammad Radmanesh
Islamic Azad University
دانشگاه آزاد اسلامی

یاسر حمزوی | Yaser Hamzavi
Tabriz Islamic Art University
دانشگاه هنر اسلامی تبریز

محبوبه خراسانی | Mahboubeh khorasani
Islamic Azad University
دانشگاه آزاد اسلامی


نشانی اینترنتی http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-145-1&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله دریافت فایل مقاله
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده تخصصی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات