این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
متین (امام خمینی و انقلاب اسلامی)، جلد ۳، شماره ۱۱-۱۲، صفحات ۱۰۹-۱۲۸
عنوان فارسی نگاهی به پیشینه نظریه اتحاد عاقل و معقول
چکیده فارسی مقاله چکیده: اگر فرآیند ادراک‌ را حاصل‌ تعامل‌ سه‌ عنصر فاعل‌شناسا، متعلق‌شناسایی‌ و شناخت‌ بدانیم‌، بسیاری‌ از نظریات‌ مطرح‌ شده‌ در حوزه‌ اندیشه‌ اسلامی‌ در خصوص‌ علم‌ و ادراک‌ را می‌توان‌ حول‌ محور دو نسبت‌ موجود بین‌ سه‌ عنصر یاد شده‌ سازماندهی‌ کرد. تعدادی‌ از نظریات‌ مهم‌ عهده‌دار تبیین‌ نسبت‌ علم‌ و ادراک‌ و محکی‌عنه‌ آن‌ است‌ و برخی‌ از نظریات‌ ناظر به‌ رابطه‌ ادراک‌ با فاعل‌شناسایی‌ است‌. نظریه‌ «اتحاد عاقل‌ و معقول‌» از آن‌ دسته‌ نظریاتی‌ است‌ که‌ به‌ رابطه‌ اخیر راجع‌ می‌شوند. در این‌ مقاله‌، نظریه‌ اتحاد عاقل‌ و معقول‌ از منظر تاریخی‌ مورد بررسی‌ قرار گرفته‌ است‌. نگارنده‌ قبل‌ از گزارش‌ تاریخی‌، اصطلاحات‌ و مفاهیم‌ مأخوذ در عنوان‌ بحث‌ را ایضاح‌ نموده‌ است‌. خلاصه ماشینی: پیش‌ از بررسی‌ سیر تاریخی‌ نظریه‌ «اتحاد عاقل‌ و معقول‌» لازم‌ است‌، ابتدا، اصطلاحات‌ محوری‌ این‌ بحث‌ را که‌ عبارت‌ است‌ از سه‌ واژه‌ «اتحاد»، «عاقل‌» و «معقول‌» بررسی‌ کنیم‌، زیرا هر یک‌ از این‌ واژه‌ها در ادبیات‌ فلسفی‌ ما به‌ صورت‌ مشترک‌ لفظی‌ برای‌ معانی‌ متعدد استعمال‌ شده‌ است‌. اما اینکه‌ گفتیم‌ فرض‌ یاد شده‌ قائلی‌ ندارد، به‌ این‌ دلیل‌ است‌ که‌ ملاصدرا و دیگر قائلان‌ به‌ نظریه‌ اتحاد عاقل‌ و معقول‌، گذشته‌ از قوانین‌ گفتاری‌ در کاربرد واژه‌ «اتحاد» در بیان‌ نظریه‌ مورد بحث‌، صریحاً اتحاد مورد نظر خود را تعریف‌ کرده‌اند. اتحاد مورد نظر ملاصدرا در نظریه‌ اتحاد عاقل‌ و معقول‌، در آغاز فرآیند شناخت‌ که‌ جنبه‌ انفعالی‌ نفس‌ صبغه‌ غالب‌ آن‌ است‌، از نوع‌ اتحاد ماده‌ و صورت‌ است‌ و در مرحله‌ فاعلیت‌ نفس‌، این‌ اتحاد از نوع‌ اتحاد حقیقت‌ و رقیقت‌ می‌باشد ] صدرالدین‌ شیرازی‌ 1981 ج‌ 3: 324، 325؛ چاپ‌ سنگی‌: 211 ـ 212 [ . صدرا نیز در اسفار به‌ صعوبت‌ این‌ مسأله‌ اشاره‌ می‌کند، آنگاه‌ سخن‌ از مکاشفه‌ای‌ به‌ میان‌ می‌آورد که‌ ضمن‌ آن‌ نظریه‌ اتحاد عاقل‌ و معقول‌ به‌ او الهام‌ شده‌ است‌ ] صدرالدین‌ شیرازی‌ 1981 ج‌ 3: 312 ـ 313 [ . استاد مهدی‌ حائری‌ یزدی‌ در دو کتاب‌ علم‌ کلی‌ و کاوشهای‌ عقل‌ نظری‌ و همین‌طور در طیّ مقاله‌ای‌ که‌ در مجله‌ مقالات‌ و بررسیها ی‌ دانشکده‌ الهیات‌ و معارف‌ اسلامی‌ دانشگاه‌ تهران‌ به‌ چاپ‌ رسانده‌، از نظرگاه‌ متفاوتی‌ این‌ نظریه‌ را تحلیل‌ کرده‌ است‌.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله اتحاد عاقل و معقول، ملاصدرا، نظریه، ادراک، عقل، صدرا، نفس، ارسطو،
عنوان انگلیسی A look at the background of the theory of rational unity
چکیده انگلیسی مقاله Abstract:
If we consider the process of perception to be the result of the interaction of the three elements of subjectivity, belonging, and cognition, many of the theories proposed in the field of Islamic thought regarding science and perception can be organized around the two ratios existing between the three mentioned elements. A number of important theories are responsible for explaining the relationship between science and perception and its verification.And some theories refer to the relationship between perception and identification. The theory of "wise and reasonable :union:" is one of those theories that refer to the recent relationship. In this article, the theory of wise and reasonable :union: has been examined from a historical perspective. Before the historical report, the author clarified the terms and concepts used in the title of the discussion. Machine summary:
Before examining the historical course of the "wise and reasonable :union:" theory, it is necessary to first examine the central terms of this discussion, which are the three words ":union:", "wise" and "reasonable", because each of these words in the literature Our philosophy is used colloquially for multiple meanings. But the fact that we said that the mentioned assumption does not hold is due to the fact that Mulla Sadra and other speakers of the theory of rational and reasonable unity, aside from the rules of speech in the use of the word "unity" in expressing the discussed theory, have explicitly defined the unity they are looking for.The :union: intended by Mulla Sadra in the theory of the :union: of the wise and reasonable, at the beginning of the process of cognition, in which the passive aspect of the self is the dominant aspect, is of the type of :union: of matter and form, and at the stage of self-activity, this :union: is of the type of :union: of truth and subtlety [Sadruddin Shirazi 1981] Volume 3: 324, 325; Lithograph: 212-211 [. Sadra also mentions the difficulty of this issue in Esfar, then he mentions a revelation that inspired him with the theory of rational and rational unity.]Sadr al-Din Shirazi, 1981, vol. 3: 312-313. Professor Mehdi Haeri Yazdi has analyzed this theory from a different point of view in two books, General Science and Explorations of Theoretical Reason, as well as in an article he published in the Journal of Articles and Reviews of the Faculty of Theology and Islamic Studies of Tehran University.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله اتحاد عاقل و معقول, ملاصدرا, نظریه, ادراک, عقل, صدرا, نفس, ارسطو
نویسندگان مقاله بیوک علیزاده |
عضو هیات علمی گروه عرفان اسلامی پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی

نشانی اینترنتی https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_191188_cb2feea31a0e52c5f08b1697534f867a.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات