این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
متین (امام خمینی و انقلاب اسلامی)، جلد ۳، شماره ۱۳، صفحات ۲۱۳-۲۲۸
عنوان فارسی رد و هدم نظریه حد ارسطویی به بیان ابوعلی سینا و سهروردی
چکیده فارسی مقاله چکیده: نوشتار زیر نقد نظریه‌ حد ارسطو از دیدگاه‌ دو حکیم‌ بزرگ‌ اسلامی‌، ابوعلی‌سینا و سهروردی‌ است‌؛ که‌ یکی‌ به‌ هدف‌ اصلاح‌ و تکمیل‌ آن‌ و دیگری‌ به‌ قصد انهدام‌ و براندازیش‌، به‌طور مستدل‌ و به‌ همراه‌ ارائه‌ طریق‌ جدید، بیان‌ گردیده‌ است‌ و مشتمل‌ بر هفت‌ ایراد استنباط‌ شده‌ از فحوای‌ کلام‌ بوعلی‌ و چهار ایراد انهدامی‌ از سخنان‌ سهروردی‌، به‌ همراه‌ پاسخهایی‌ بر ایرادهای‌ سهروردی‌، با بهره‌گیری‌ از سخنان‌ منطقیون‌ محقق‌ است‌. خلاصه ماشینی: "اما مطابق‌ با حکم‌ ما (بوعلی‌) در شرح‌ مفهوم‌ اسمائی‌ که‌ متضمن‌ اشاره‌ به‌ موضوع‌ (مانند اعراض‌) و یا لازمی‌ از لوازمشان‌ (مانند صور) هستند، نیاز به‌ آنها می‌باشد؛ زیرا قول‌ شارح‌ باید مطابق‌ مفهوم‌ لفظ‌ باشد و هرچه‌ که‌ لفظ‌ اقتضا می‌کند، آن‌ هم‌ اقتضا کند و از این‌ حیث‌ اموری‌ مانند اعراض‌ و صور، بسیط‌ نیستند، بلکه‌ چون‌ موضوع‌ و یا لوازم‌ آنها داخل‌ در مفهومشان‌ است‌، مرکب‌ و مؤلفند. جسم‌ طبیعی‌ مرکب‌ از دو جوهر بسیط‌ غیر محسوس‌ (هیولی‌ و صورت‌) است‌ که‌ مشائین‌ آن‌ دو را ذاتی‌ جسم‌ دانسته‌ و بر اساس‌ همین‌ دو جزء آن‌ را تعریف‌ به‌ حد نموده‌اند؛ لکن‌ با توجه‌ به‌ اینکه‌ برخی‌ متفکران‌ منکر وجود این‌ اجزاء برای‌ جسمند، خواه‌ اصلا جسم‌ را بدون‌ جزء بدانند، یا معتقد به‌ اجزای‌ لایتجزا باشند و یا اینکه‌ جسم‌ را همان‌ مقدار ثابت‌ بدانند؛ و با توجه‌ به‌ اینکه‌ اکثر مردم‌ بدون‌ تعقل‌ این‌ اجزاء، جسم‌ را تعقل‌ می‌کنند، به‌ لحاظ‌ آنکه‌ مفهوم‌ جسم‌ چیزی‌ جز مجموعه‌ أمور محسوسه‌ لازم‌ جسم‌ نمی‌باشد، این‌ نتیجه‌ حاصل‌ می‌گردد که‌ به‌ هیچ‌ یک‌ از حقایق‌ جرمیه‌ چون‌ زمین‌، هوا، آتش‌، آب‌، جز از راه‌ مشاهده‌ حسی‌ به‌ امور ظاهره‌ آنها، نمی‌توان‌ نائل‌ شد. لکن‌ تذکر این‌ نکته‌ ضروری‌ است‌ که‌، برخی‌ از این‌ احکام‌ جدلی‌ الطرفینند؛ مانند حکم‌ به‌ اینکه‌ «همه‌ مقولات‌ اعتبارات‌ عقلیند»، «همه‌ مقولات‌ مطابق‌ اصطلاح‌ مشائین‌ مجهولند»، «مقولات‌ دهگانه‌ نیستند»، «جسم‌ جوهر مرکب‌ نیست‌ و بسیط‌ است‌» و اینها همان‌ احکامی‌اند که‌ شیخ‌ اشراق‌ بر اساس‌ آنها قاعده‌ تعریف‌ را در منطق‌ ارسطویی‌ منهدم‌ فرموده‌، ولی‌ همین‌ احکام‌ مورد پذیرش‌ بسیاری‌ از فلاسفه‌ محقق‌ نمی‌باشد."
کلیدواژه‌های فارسی مقاله نظریه‌ حد ارسطو، ابوعلی‌ سینا، قاعده‌ مشرقی‌، سهروردی‌، مشائین، ایراد، شی‌ء، جسم، ذاتی، جنس، منطق حد، احکام،
عنوان انگلیسی Rejection of Aristotelian limit theory according to Abu Ali Sina and Sohrvardi
چکیده انگلیسی مقاله Abstract:
The following article is a critique of Aristotle's limit theory from the point of view of two great Islamic sages, Abu Ali Sina and Suhravardi; One of which aims to improve and complete it and the other aims to destroy and subvert it. It has been stated in a well-argued manner and with the presentation of a new method. He investigates Sohrawardi's objections by using the words of logicians. Machine summary:
"However, according to our ruling (Buali), in explaining the meaning of nouns that imply a reference to the subject (such as symptoms) or are essential to their accessories (such as images), they are needed, because the words of the commentator must be in accordance with the meaning of the word, and whatever the word It requires, it also requires, and in this respect, things like signs and forms are not simple, but because their subject or accessories are inside their concept, they are compound and composed. It is that the philosophers considered those two as inherent in the body and defined it as a limit based on these two components;However, due to the fact that some thinkers deny the existence of these components for the body, whether they consider the body to be without components at all, or believe in inseparable components, or consider the body to be a constant value; And considering that most of the people rationalize the body without considering these components, in the sense that the concept of the body is nothing but a set of tangible things necessary for the body, this result is obtained.that none of the real facts such as earth, air, fire, water, can be reached, except through sensory observation of their appearances. However, it is necessary to mention that some of these rulings are controversial; Such as the ruling that "all the categories are rational", "all the categories are unknown according to the term mashain", "the categories are not decimal", "the essence of the body is not compound and it is simple" and these are the same rulings based on which Sheikh Ishraq established the basis of definition in logic. Aristotle said, but these rules are not accepted by many scholarly philosophers.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله نظریة‌ حد ارسطو, ابوعلی‌ سینا, قاعدة‌ مشرقی‌, سهروردی‌, مشائین, ایراد, شی‌ء, جسم, ذاتی, جنس, منطق حد, احکام
نویسندگان مقاله بهجت واحدی |
دکترای فلسفه و منطق از دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران و استادیاردانشگاه تربیت معلم

نشانی اینترنتی https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_191213_216aba16f47ac6d75d0d3c761f21bc26.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات