پسته با بيش از يک ميليارد دلار صادرات، پس از فرش بالاترين سهم را در صادرات غيرنفتی ايران دارد. ايران همواره بيش از نيمی از تجارت اين محصول را در اختيار داشته اما روند قيمتها در دو دهه اخير با کاهش توأم بوده است. اين مطالعه بهمنظور بررسی تغييرات ساختار بازار جهانی پسته و تحليل تغييرات قدرت بازار ايران صورت گرفته است. با توجه به اينکه در ترکيب کشورهای واردکننده پسته ايران در دو دهه اخير تغييراتی به وقوع پيوسته، لذا تحليل قدرت بازار ايران برای دو دوره 1989-1996 و 1997-2005 بهطور مجزا انجام شده است. ابزارهای تحليلی مورد استفاده، تابع تقاضا و شاخصهای تمرکز بازار را در بر میگيرد. يافتهها نشان میدهد که با تغيير در ترکيب کشورهای واردکننده، شاخص قدرت بازار ايران از 66/0 به 36/0 کاهش و مازاد مصرفکنندگان خارجی از متوسط سالانه 43 ميليون دلار در دوره 1989-1996 به بيش از 173 ميليون دلار در سالهای بعد افزايش يافته است، اما هنوز هم ايران قدرت قابل ملاحظهای در بازار پسته دارد. همچنين شاخصهای تمرکز حاکی از رقابتیتر شدن ساختار بازار پسته در دو دهه اخير است. براساس اين شاخصها، ساختار بازار جهانی بهصورت انحصار چندجانبه بسته ارزيابی شده است. براساس يافتههای مطالعه پيشنهاد می شود ايران با ايجاد بازارهای جديد موجب کاهش سهم خريداران شود.
فرج زاده زکريا، بخشوده محمد. بررسی ساختار بازار جهانی پسته با تأکيد بر قدرت بازار ايران . فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد کشاورزی و توسعه. 1390; 19 (73) :125-146