چکيده
زعفران يکی از محصولات مهم و راهبردی کشاورزی استان خراسان رضوی است، از اينرو، هدف کلی مطالعه حاضر محاسبه و مقايسه کارايی فنی، تخصيصی و اقتصادی زعفران-کاران در شهرستانهای تربت حيدريه، گناباد و قائنات در استان خراسان رضوی با استفاده از اطلاعات 248 پرسشنامه در سال 1389 است. به اين منظور ابتدا تابع توليد مرزی تصادفی براورد و سپس ميزان کارايیفنی زعفرانکاران محاسبه شد. در ادامه، مقادير کارايی تخصيصی و اقتصادی کشاورزان محاسبه گرديد. برآورد تابع توليد مرزی تصادفی زعفران نشان داد که متغيرهای سطح زيرکشت، نيروی کار، ميزان مصرف کود شيميايی و تعداد دور آبياری تأثير مثبت و معنيدار بر توليد زعفران در هر سه شهرستان دارند. علاوه بر متغيرهای مذکور، توليد زعفران در شهرستان تربت حيدريه تحت تأثير ميزان مصرف پياز زعفران و ميزان مصرف کود حيوانی نيز هست. برآورد تابع عدم کارايی زعفران کاران شهرستان تربت حيدريه نيز نشان داد که متغيرهای سن و تحصيلات تأثير معنيدار و منفی بر ناکارايی فنی دارند. در تابع ناکارايی فنی در شهرستان گناباد متغيرهای سن و تعداد قطعات زمين اثر معنيدار بر ناکارايی نشان دادند، اما در تابع ناکارايی فنی در شهرستان قائن، متغيرهای اقتصادی اجتماعيِ سن، تحصيلات،
تعداد قطعات زمين و شغل جانبی دارای تأثير معنيدارند. متوسط کارايی فنی کشاورزان در
شهرستانهای تربت حيدريه، گناباد و قائن به ترتيب برابر با 86، 83 و 84 درصد به دست آمد. متوسط کارايی تخصيصی زعفرانکاران در شهرستانهای تربت حيدريه، گناباد و قائن نيز به ترتيب برابر با 78، 75 و 75 درصد براورد گرديد. متوسط کارايی اقتصادی زعفرانکاران شهرستانهای تربت حيدريه، گناباد و قائن به ترتيب برابر با 67 ، 62 و 63 درصد محاسبه شد. بر اساس نتايج، به نظر می رسد که بتوان با مديريت صحيح مصرف نهادههای توليد، انواع کارايی زعفرانکاران را در هر سه شهرستان به ميزان درخور توجهی افزايش داد.
طبقهبندی JEL: G14 M31,
کليد واژهها:
خراسان رضوی، تربت حيدريه، گناباد، قائن، زعفران، کارايی
گلکاران مقدم سميرا. مقايسه و تحليل کارايی زعفرانکاران شهرستانهای منتخب در استان خراسان رضوی. فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد کشاورزی و توسعه. 1392; 21 (84) :79-101
![[English Abstract]](templates/tmpl_yekta/images/en.gif)